Life for Life
"Το θαύμα δεν είναι πουθενά
παρά κυκλοφορεί μέσα
στις φλέβες του ανθρώπου!!!"


"The marvel nowhere is not,
despite it circulates in
the veins of the pesrson!!!"


ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΜΑΣ
Εμείς στο χωριό μας έχουμε ακόμα αυλές. Εκεί μαζευόμαστε, αμπελοφιλοσοφούμε, καλαμπουρίζουμε, ψιλοτσακωνόμαστε
μέχρι τις... πρώτες πρωινές ώρες
! Κοπιάστε ν' αράξουμε!!!

-Χτυπήστε στην ΑΥΛΟΠΟΡΤΑ να σας υποδεχτούμε!
-Aναζητείστε το"Ποίημα του μήνα" στο τέλος της σελίδας.

17.3.17

ΜΟΥΣΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

Οπερα (opera)
Από το λατινικό opus, που σημαίνει «έργο». Η όπερα είναι ένα θεατρικό έργο (δράμα) που τραγουδιέται και συνδυάζει πλοκή, ποίηση, μουσική, σκηνικά και κοστούμια.
οπερά κομίκ (opera comique)
Η γαλλική κωμική όπερα του 18ου αιώνα με ομιλούμενους διαλόγους (στα γαλλικά) αντί για ρετσιτατίβα. Προς το τέλος του 18ου αιώνα οι κωμικές αυτές όπερες παρουσίαζαν σοβαρά ή συναισθηματικά θέματα αντί για κωμικά.
όπερα μπούφα (opera buffa)
H ιταλική κωμική όπερα που αναπτύχθηκε τον 18ο αιώνα. Παρουσιάζει συνήθως 6 βασικούς χαρακτήρες σε κωμικές καταστάσεις και συγκρούσεις και τραγουδιέται εξολοκλήρου (δηλ. εκτός από τις άριες τραγουδιούνται και οι διάλογοι με τη μορφή ρετσιτατίβου).
όπερα σέρια (opera seria, σοβαρή όπερα)
Τραγική ιταλική όπερα του 18ου αιώνα.
ορατόριο (οratorio)
Είδος εκκλησιαστικής όπερας που πρωτοεμφανίστηκε τον 17ο αιώνα. Συνδυάζει ρετσιτατίβα, άριες, ντουέτα, χορωδιακά και οργανικά μέρη, όπως η όπερα, χωρίς όμως να υπάρχουν σκηνική δράση ή κοστούμια.
όργκανουμ
Το παλαιότερο είδος πολυφωνικής μουσικής (από τον 9ο μέχρι τον 13ο αιώνα), που προέκυψε από την προσθήκη μιας ή περισσότερων μελωδιών σε ένα προϋπάρχον Γρηγοριανό μέλος.
ουβερτούρα=βλ. εισαγωγή
Πάθη (Passion)
Μουσική αφήγηση των Παθών του Χριστού, που μοιάζει μουσικά με το ορατόριο.
πεντατονική κλίμακα ή σκάλα (pentatonic scale)
Κλίμακα με πέντε νότες, όπως αυτή που προκύπτει όταν παίζονται μόνο τα μαύρα πλήκτρα του πιάνου.
πολυφωνία (polyphony)
Ο συνδυασμός δύο ή περισσότερων ανεξάρτητων μελωδικών γραμμών (φωνών) ίσης σημασίας. Από τον 12ο αιώνα μέχρι την περίοδο Μπαρόκ η μουσική είναι πολυφωνική.
πουαντιλισμός (pointillism)
Ζωγραφική τεχνική που αναπτύχθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, με την οποία μια ζωγραφιά συντίθεται όχι με πινελιές, αλλά με κουκίδες καθαρού χρώματος.
πριμαντόνα (prima donna)
Σημαίνει «πρώτη κυρία». Είναι η πρωταγωνίστρια της όπερας, ή αλλιώς η ντίβα. Σε όλες τις εποχές οι πριμαντόνες είναι γνωστές για την απαιτητική συμπεριφορά τους.
πρόγραμμα (program)
Το κείμενο που συνοδεύει μια οργανική μουσική σύνθεση (δηλ. σύνθεση χωρίς φωνές) και περιγράφει τα γεγονότα ή τις εντυπώσεις που αποδίδει η μουσική.
προγραμματική ή περιγραφική μουσική (program music)
Οργανική μουσική (χωρίς φωνές) που αφηγείται μια ιστορία ή εμπνέεται από άλλες εξωμουσικές ιδέες, οι οποίες συνήθως περιγράφονται σε ένα συνοδευτικό κείμενο, το πρόγραμμα.
προετοιμασμένο πιάνο (prepared piano)
Επινόηση του Αμερικανού συνθέτη Τζον Κέιτζ, ο οποίος, τοποθετώντας διάφορα αντικείμενα, όπως βίδες, γόμες, νομίσματα κλπ., ανάμεσα στις χορδές του πιάνου, μετέτρεπε τον ήχο του σε ήχο κρουστού οργάνου.
Προτεσταντική Εκκλησία=βλ. Διαμαρτυρόμενη Εκκλησία
πρωτογονισμός ή πριμιτιβισμός (primitivism)
Τάση της τέχνης του 20ού αιώνα να μιμείται καλλιτεχνικές μορφές και τεχνικές πρωτόγονων πολιτισμών.
ρετσιτατίβο, απαγγελτικό ύφος (stile recitativo)
Μουσική απαγγελία, όπου η φωνή ακολουθεί πιστά το ρυθμό του προφορικού λόγου, σε μια όπερα, καντάτα ή ορατόριο. Διακρίνεται σε σέκο (secco, δηλ. ξερό), με συνοδεία μόνο από το μπάσο κοντίνουο, και ακομπανιάτο (accompagnato, δηλ. με συνοδεία), όπου όλη η ορχήστρα υποστηρίζει τη φωνή.
ρητορική
Η τέχνη του πειστικού λόγου.
ριτορνέλο (ritornello)
Επαναλαμβανόμενο οργανικό θέμα που το βρίσκουμε πιο συχνά στις άριες και στα γρήγορα μέρη των κοντσέρτων.
ροντό (rondo)
Μουσική φόρμα κατά την οποία το μουσικό θέμα Α εναλλάσσεται με πιο ελεύθερα τμήματα, όπως στο σχήμα Α-Β-Α-Γ-Α-Δ. 
σανσόν (chanson)
Κοσμικό τραγούδι με γαλλικά λόγια, κυρίως τα πολυφωνικά τραγούδια από τον 14ο μέχρι τον 16ο αιώνα.
σαραμπάντ (sarabande)
Αργός χορός σε τριμερές μέτρο (με προέλευση από τη Λατινική Αμερική), συνήθως ο τρίτος μιας τυπικής μπαρόκ σουίτας.
σειραiσμός ή ολικός σειραiσμός (total serialism)
Η επέκταση της ιδέας δημιουργίας σειρών σε άλλες μουσικές παραμέτρους πέρα από τις νότες, όπως ο ρυθμός, το ηχόχρωμα ή η δυναμική.
σόλο κοντσέρτο
Έργο για σόλο όργανο και ορχήστρα.
σονάτα
Από το ιταλικό suonare, δηλ. παράγω ήχο με όργανα. Την περίοδο Μπαρόκ, η σονάτα ήταν ένα οργανικό κομμάτι με μέρη αντίθετου χαρακτήρα και διάθεσης. Την Κλασική και Ρομαντική περίοδο, η λέξη σονάτα δήλωνε ένα μουσικό είδος με αρκετά μέρη για ένα ή δύο σόλο όργανα.
σονάτα δωματίου (sonata da camera)
Μπαρόκ οργανική σύνθεση που αποτελείται από εναλλαγή αργών και γρήγορων χορών (σουίτα) για ένα ή περισσότερα μελωδικά όργανα και μπάσο κοντίνουο.
σουίτα (suite)
Κομμάτι που αποτελείται από διαδοχικούς στιλιζαρισμένους χορούς.
στίλε μοντέρνο ή σεκόντα πράτικα (stile moderno, seconda pratica)
Όρος που χρησιμοποιήθηκε από τον Κλάουντιο Μοντεβέρντι για να περιγράψει το νέο συνθετικό ύφος, στο οποίο οι παλαιοί κανόνες σύνθεσης (stile antico ή prima pratica) μπορούν να παραβιαστούν προκειμένου να αποδοθεί το συναίσθημα που περιγράφει το κείμενο.
στρέτο (stretto)
Αλλεπάλληλες, σχεδόν ταυτόχρονες παρουσιάσεις του θέματος μιας φούγκας.
συμβολισμός (symbolism)
Γαλλικό λογοτεχνικό κίνημα στα τέλη του 19ου αιώνα, που εστιάζει όχι στην πιστή περιγραφή, αλλά στην απόδοση εντυπώσεων και αισθήσεων μέσω συμβόλων.
συμφωνία (symphony)
Μεγάλο έργο για ορχήστρα χωρίς σολίστες, συνήθως σε τέσσερα μέρη.
συμφωνικό ποίημα
Ονομασία που έδωσε ο Φραντς Λιστ στα προγραμματικά ορχηστρικά του έργα σε ένα μέρος (αντί για τέσσερα ή περισσότερα που έχουν οι συμφωνίες), τα οποία αποδίδουν μια ιστορία, ιδέα, σκηνή ή ατμόσφαιρα μέσα από θέματα που επαναλαμβάνονται παραλλαγμένα ή μεταμορφωμένα (θεματική μεταμόρφωση).
συνεχές βάσιμο=βλ. μπάσο κοντίνουο
συνολικό έργο τέχνης (γερμ. Gesamtkunstwerk)
Ονομασία που έδωσε ο Ρίχαρντ Βάγκνερ στα μουσικά του δράματα, στα οποία πίστευε ότι πρέπει να συνεισφέρουν εξίσου η ποίηση, η μουσική, η δράση, η ηθοποιία, τα σκηνικά και η σκηνοθεσία.
ταμπ(ου)λατούρα (tablature)
Σύστημα μουσικής γραφής για το λαούτο και άλλα νυκτά έγχορδα, που δείχνει ποιες χορδές πρέπει να χτυπηθούν και σε ποια σημεία να τοποθετηθούν τα δάκτυλα, αντί να καταγράφει τις νότες της μελωδίας. Ταμπουλατούρες χρησιμοποιούνταν μέχρι τον 17ο αιώνα και για τα πληκτροφόρα όργανα.
τέμπο ρουμπάτο (tempo rubato)
Κυριολεκτικά σημαίνει «κλεμμένος χρόνος» και δηλώνει τη συνήθεια των ρομαντικών εκτελεστών να επιταχύνουν ή να επιβραδύνουν το ρυθμό στιγμιαία.
τενόρος
1) Στην πολυφωνική μουσική του Μεσαίωνα, η φωνή που τραγουδά την προϋπάρχουσα μελωδία, πάνω στην οποία βασίζεται η σύνθεση. 2) Η σχετικά ψηλή ανδρική φωνή.
τοκάτα (toccata, από το ιταλ. toccare, δηλ. ακουμπώ)
Δεξιοτεχνικό έργο για πληκτροφόρο όργανο.
Τονικό Μουσικό Σύστημα ή τονικό σύστημα
Το μουσικό σύστημα που καθιερώθηκε από τα τέλη του 17ου αιώνα, σύμφωνα με το οποίο ένα μουσικό κομμάτι οργανώνεται γύρω από μια βασική νότα και συγχορδία. Το μεγαλύτερο μέρος της μουσικής που θεωρούμε σήμερα κλασική είναι γραμμένη με αυτό το σύστημα.
τονικότητα
Η βασική συνήχηση-συγχορδία ενός έργου στη μουσική από το τέλος του 17ου αιώνα και μετά.
τούτι (tutti)
Γνωστό και σαν ριπιένο (ripieno), δηλώνει το σύνολο της ορχήστρας.
τραγούδια ανδρείας (γαλλ. chanson de geste)
Μεσαιωνικό επικό είδος που εξιστορεί ανδραγαθήματα ηρώων.
τρίο σονάτα (trio sonata) 
Μπαρόκ οργανική σύνθεση για δύο μελωδικά όργανα και μπάσο κοντίνουο.
τροβαδούροι και τρουβέροι
Από το ρήμα trobar, δηλ. ψάχνω, επινοώ, βρίσκω. Ποιητές και συνθέτες μονοφωνικών τραγουδιών στη Νότια και Βόρεια Γαλλία αντίστοιχα, που έδρασαν τον 12ο και 13ο αιώνα.
Τρόποι (modes)
Κλίμακες με συγκεκριμένα μελωδικά χαρακτηριστικά.
φούγκα (fugue)
Αυτοτελής σύνθεση ή μέρος σύνθεσης που βασίζεται στη μίμηση ενός θέματος από όλες τις φωνές. Περιλαμβάνει εκθέσεις του θέματος και επεισόδια.
χορικά, κοράλ (chorale)
Ύμνοι της Διαμαρτυρόμενης (Προτεσταντικής) Εκκλησίας, πολλοί από τους οποίους είναι γραμμένοι από τον ίδιο τον ιδρυτή της Μαρτίνο Λούθηρο τον 16ο αιώνα.
Πηγή: Μελοδύσσεια. Ανιχνευτής ο μουσικολόγος Πεπέ.

Δεν υπάρχουν σχόλια: