Life for Life
"Το θαύμα δεν είναι πουθενά
παρά κυκλοφορεί μέσα
στις φλέβες του ανθρώπου!!!"


"The marvel nowhere is not,
despite it circulates in
the veins of the pesrson!!!"


ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΜΑΣ
Εμείς στο χωριό μας έχουμε ακόμα αυλές. Εκεί μαζευόμαστε, αμπελοφιλοσοφούμε, καλαμπουρίζουμε, ψιλοτσακωνόμαστε
μέχρι τις... πρώτες πρωινές ώρες
! Κοπιάστε ν' αράξουμε!!!

-Χτυπήστε στην ΑΥΛΟΠΟΡΤΑ να σας υποδεχτούμε!
-Aναζητείστε το"Ποίημα του μήνα" στο τέλος της σελίδας.

7.4.17

Η γέννηση του λαϊκού τραγουδιού

 Μια ιστορία τόσο ενδιαφέρουσα όσο και η ιστορία της νεότερης Ελλάδας την οποία ακολούθησε, αποτύπωσε, ξόρκισε και πόνεσε. Οι ρίζες του μας ταξιδεύουν αιώνες πριν, με το ξέσπασμα της βιομηχανικής επανάστασης και τη δημιουργία των πρώτων μεγάλων αστικών κέντρων. Στην ουσία, τότε δημιουργείται το αστικό λαϊκό τραγούδι, αυτό που καταγράφει τη ζωή και τις δυσκολίες της αστικής εργατικής τάξης, σε αντίθεση με το δημοτικό, που απεικονίζει τη ζωή των ανθρώπων της υπαίθρου.

        Από το 1800, λοιπόν, αρχίζει δειλά-δειλά και εμφανίζεται ο προάγγελος του ρεμπέτικου τραγουδιού, αυτοσχέδιο τραγούδι της παρέας που ανθίζει στις φτωχικές ταβέρνες και στις μικρές συνάξεις. Ανώνυμο, ωμό, χωρίς καλλωπισμούς και φόρμες, επικοινωνεί τον τρόπο ζωής και τις δυσκολίες μιας σκληρής καθημερινότητας, εντός και εκτός νόμου.

Ρεμπέτης: Όρος από την τουρκοκρατία, ο ατίθασος, ο κοινωνικά απροσάρμοστος.
        Το ρεμπέτικο εμφανίζεται στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου και αρχές του 20ου αιώνα. Είναι το τραγούδι μιας κατώτερης κοινωνικής τάξης που κινείται στα όρια της νομιμότητας ή και πολλές φορές έξω απ’ αυτά. Είναι το τραγούδι του Μάγκα της εποχής, του καταφερτζή, του ασυμβίβαστου, του παράνομου. Το ακούμε με τη συνοδεία του μπαγλαμά, του τζουρά και του μπουζουκιού. Οι καταβολές του είναι η Βυζαντινή μουσική και το δημοτικό τραγούδι.
Μέχρι που η Μικρασιατική καταστροφή και η ανταλλαγή πληθυσμών που ακολούθησε αλλάζει τη ροή της Ελληνικής ιστορίας και της μουσικής της. Πλήθη των Ελλήνων της Μικρασίας καταφτάνουν και προσπαθούν να εγκατασταθούν στη φτωχή Ελλάδα.    

        Στήνουν παράγκες και προσπαθούν να ξεκινήσουν μια νέα ζωή σε έναν καινούριο τόπο. Ο Πειραιάς, η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη είναι τα αστικά κέντρα που κυρίως τους υποδέχτηκαν. Φέρνουν μαζί τους νέα ήθη, έθιμα, πολιτιστικές τάσεις και συνήθειες. Και εκεί, το ρεμπέτικο αρχίζει να παίρνει μυρουδιές από την Ανατολή, ενώ το νέο μουσικό ιδίωμα αρχίζει να ανθίζει, να εγκαταλείπει την παρανομία, να αγκαλιάζει κι άλλα κοινωνικά στρώματα, να δίνει ψωμί σε επαγγελματίες ρεμπέτες.
Μάρκος Βαμβακάρης: Πατριάρχης του ρεμπέτικου.
        Η δικτατορία του Μεταξά φέρνει και τη λογοκρισία. Το περιεχόμενο των στίχων του ρεμπέτικου κηρύσσεται παράνομο. Η στιχογραφία άρχισε να γίνεται πιο προσεκτική, η θεματολογία προσανατολίζεται σε πιο ερωτικά θέματα και ο αρχικός χαρακτήρας του μουσικού αυτού ιδιώματος μεταλλάσσεται. Το ρεμπέτικο «λειαίνεται» και μια καινούρια τάση αποδεκτή και από την αστική τάξη, το αρχοντορεμπέτικο, εμφανίζεται.
        Προς τα τέλη της δεκαετίας του ’30 το ρεμπέτικο αρχίζει να παρακμάζει και ένα καινούριο είδος, με εξευγενισμένη θεματολογία, πιο περίπλοκη φόρμα και το μπουζούκι να κυριαρ
χεί κάνει τα πρώτα του βήματα. Το λαϊκό τραγούδι.
Βασίλης Τσιτσάνης: Πρωτεργάτης του λαϊκού τραγουδιού.
        Η γέννηση του λαϊκού τραγουδιού ακολουθεί μια πορεία μέχρι σήμερα εξελισσόμενη. Ακολουθεί την ιστορία του Έλληνα, τη φτώχεια, την κατοχή, τον εμφύλιο, τη μετανάστευση. Αναπτύσσεται, μπαίνει στις μεγάλες ορχήστρες, στα «σαλόνια», δισκογραφεί, ταξιδεύει τα έργα μεγάλων ποιητών, φτιάχνει αριστουργήματα στα χέρια μεγάλων συνθετών, ζει τη χρυσή του εποχή, μπαίνει στην εποχή της εικόνας, δημιουργεί «σταρ», φτιάχνει «σουξέ», ελαφραίνει, ψάχνει να βρει την ταυτότητά του, μεταλλάσσεται και συνεχίζει.
        Πολλοί τραγουδιστές έδωσαν το δικό τους στίγμα και άφησαν μια μεγάλη παρακαταθήκη για τις μελλοντικές γενιές τραγουδιστών. Από τη δωρική φωνή του Μπιθικώτση, τη ρωμαλέα και πονεμένη φωνή του Καζαντζίδη, την ωμή φωνή της Σωτηρίας Μπέλλου, την κελαριστή φωνή της Μαίρης Λίντα, μέχρι την ευλύγιστη φωνή του Γιώργου Νταλάρα, το λαϊκό τραγούδι χρωμάτισε τα βιώματα του Έλληνα και ένωσε τις παρέες.
        Το λαϊκό τραγούδι σήμερα εισπράττει μομφές και χλεύη από πολλούς. Η εμπορευματοποίηση και η πληθώρα προσφοράς πολλές φορές οδηγεί σε «ευκολίες» και «συνταγές». Ωστόσο, το λαϊκό τραγούδι δεν διαμορφώνει κριτήριο, ακολουθεί και σκιαγραφεί την εποχή και τις ανάγκες του ακροατή, και δεδομένου του γεγονότος, είναι νωρίς να κρίνουμε το ιστορικό κατάλοιπο της σημερινής μουσικής λαϊκής τάσης. 
        Το λαϊκό τραγούδι υπήρξε και συνεχίζει να είναι ένα αυθεντικό ελληνικό μουσικό ιδίωμα με μεγαλειώδεις στιγμές, λαμπρό παρελθόν και υποσχόμενο μέλλον.
        Το λαϊκό τραγούδι, με το πέρασμα των χρόνων, ανέπτυξε ένα ιδιαίτερο φωνητικό ιδίωμα, που αφορά το αισθητικό και κατ’ επέκταση το τεχνικό κομμάτι της ερμηνείας. Είναι αλήθεια ότι οι πρώτοι λαϊκοί τραγουδιστές είχαν από ελάχιστη έως καθόλου μουσική ή φωνητική παιδεία, και η απόδοσή τους ήταν καθαρά αποτέλεσμα «ταλέντου» αλλά και σχετικών ακουσμάτων. Οι περισσότεροι ερμηνευτές που στιγμάτισαν το λαϊκό τραγούδι απλώς το κατείχαν και εξέλισσαν την τεχνική τους εμπειρικά.
        Σήμερα, οι συνθήκες είναι διαφορετικές. Γνωρίζουμε πολλά περισσότερα για το ανθρώπινο φωνητικό όργανο, και με την κατάλληλη καθοδήγηση ένας μαθητής μπορεί να μάθει και να κατευθύνει τη φωνή του με γνώμονα τη φωνητική υγεία αλλά και το καλύτερο αισθητικό και μουσικό αποτέλεσμα. 

 Τραγούδι ορίζουμε συγκεκριμένη φόρμα μουσικής γραφής, για φωνή και συνοδεία οργάνου ή οργάνων. Άλλες φορές η συνοδεία απουσιάζει και τότε μιλάμε για a cappella τραγούδι. Το τραγούδι τυπικά γράφεται πάνω σε στίχους, πολύ συχνά με ομοιοκαταληξία. Ένα τραγούδι μπορεί να γραφτεί για σόλο φωνή, για δύο φωνές (duet), για τρείς ή και περισσότερες.


        Το τραγούδι διακρίνεται σε πολλές κατηγορίες, ανάλογα με τα κριτήρια που κάθε φορά χρησιμοποιούμε (περιεχόμενο, φόρμα, στύλ, ιστορική περίοδος). Στη σύγχρονη τραγουδοποιϊα, η φόρμα του τραγουδιού αποτελείται κυρίως από δύο ή περισσότερα επαναλαμβανόμενα, ανακυκλούμενα μέρη και έχει μικρή χρονική διάρκεια. Τα βασικότερα στοιχεία του είναι το κουπλέ (γαλλ: couplet) και το ρεφραίν (γαλλ: refrain). Μια τυπική δομή σύγχρονου τραγουδιού μπορεί να αποτελείται από: 


        Εισαγωγή (introduction ή intro). Εισάγει τον ακροατή στην ατμόσφαιρα του τραγουδιού, άλλες φορές με κάποια πρωτότυπη μελωδία αποδιδόμενη από τη φωνή ή άλλο όργανο, άλλες φορές χρησιμοποιώντας την αρμονική αλληλουχία του ρεφραίν ή και εισάγοντάς το αυτούσιο, ή και με άλλους πρωτότυπους τρόπους που σκοπό έχουν να προκαλέσουν την έκπληξη ή να τραβήξουν το ενδιαφέρον του ακροατή για περαιτέρω ακρόαση.


Κουπλέ (γαλλ: couplet ή αγγλ: verse). Επαναλαμβανόμενο μέρος του τραγουδιού με, ως επί το πλείστον, ταυτόσημη μελωδία, ίδιο αριθμό, αλλά διαφορετικό περιεχόμενο στίχων. Περιγράφει συναίσθημα ή κατάσταση η οποία αποκρυσταλλώνεται στο ρεφραίν.

Ρεφραίν (γαλλ: refrain ή αγγλ: chorus). Το μέρος του τραγουδιού που επαναλαμβάνεται τουλάχιστον μία φορά με ταυτόσημη μελωδία και στίχο. Είναι σχεδόν πάντα μεγαλύτερης συναισθηματικής έντασης από το κουπλέ και φέρει το κυρίως θέμα ή μήνυμα του τραγουδιού. Συνήθως, είναι αυτό που θυμόμαστε πιό έντονα από ένα τραγούδι (είναι “πιασάρικο”!!). Τις πιο πολλές φορές ακολουθεί το κουπλέ, αλλά όχι πάντα.

Γέφυρα (αγγλ: bridge). Ιντερλούδιο, το οποίο ενώνει δύο διαφορετικά (π.χ. Κουπλέ-ρεφραίν) ή δύο ίδια (π.χ. Ρεφραίν-ρεφραίν) μέρη του τραγουδιού. Έχει συνήθως διαφορετική αρμονική αλληλουχία και από τα δύο, μπορεί να έχει διαφορετικό στίχο ή καθόλου στίχο και σκοπός του είναι να προετοιμάσει το αρμονικό περιβάλλον για την εισαγωγή του επόμενου μέρους.

 Πηγή: Ωδείο Όπερα
Ανιχνευτής ο Πεπέ της Ουτοπίας.


Δεν υπάρχουν σχόλια: