Σημαντική Αναφορά: εκεί σ' αυτό το ποτάμι έκανα το πρώτο μου μπάνιο μαζί με τις Μούσες και τις Νύμφες, εκεί σ' αυτό το ποτάμι μαζί με τ' άλλα παιδιά της γειτονιάς μου περνούσαμε πάρα πολλές ώρες πότε πιάνοντας μουρμουρίτσες, και πότε πιάνοντας καραβίδες, εκεί πηγαίναμε τους καλοκαιρινούς μήνες για να πιούμε νερό και να προστατευτούμε από τη ζέστη, εκεί πήγαιναν και κάποια τολμηρά κορίτσια της εποχής μου για να κάνουν μπάνιο γυμνές για διαχρονική σύσφιξη του στήθους, εκεί πηγαίναμε για να πάρουμε νερό για τα σπίτια μας, εκεί πηγαίναμε τα ζώα για να πιουν νερό, αυτό το ποτάμι που πληγώνουμε είναι ο πλούτος του χωριού μας. Αν ο ΚΕΦΑΛΟΠΟΤΑΜΟΣ ήταν Ηλίας Γιαννακόπουλος θα είχε γράψει τις πιο συγκλονιστικές ιστορίες με όλα αυτά που έχει ακούσει όλα αυτά τα χρόνια. Καλή ανάγνωση και καλή αυτογνωσία.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Υπάρχουν τόποι που δεν κατοικούνται απλώς από ανθρώπους.
Κατοικούνται από μνήμη.
Στους πρόποδες του ΚΕΡΚΕΤΙΟΥ ΟΡΟΥΣ βρίσκεται το Μαγευτικό και Πανέμορφο Γοργογύρι, εκεί η γη ευωδιάζει ρίγανη και θυμάρι και τα νερά κατεβαίνουν από το Κερκέτιον όρος σαν ασημένιοι ψίθυροι, και τίποτε δεν είναι τυχαίο. Ούτε τα βότανα που φυτρώνουν στις σχισμές των βράχων. Ούτε τα πουλιά που τραγουδούν πριν φέξει. Ούτε τα ονόματα.
Τα ονόματα είναι μνήμες συμπυκνωμένες.
Είναι ιστορίες που αρνήθηκαν να σβήσουν.
Ο ποταμός που σήμερα λέγεται Κεφαλοπόταμος δεν βαφτίστηκε από γεωγράφους. Βαφτίστηκε από ένα βλέμμα. Από μια αποκάλυψη πίσω από έναν καταρράκτη. Από έναν έφηβο που αναζητούσε βότανα και βρήκε έρωτα. Από μια νύμφη που τραγουδούσε όπως το αηδόνι. Από έναν θεό που γνώριζε πως η αληθινή θεραπεία δεν βρίσκεται μόνο στη ρίζα και στο φύλλο, αλλά και στην καρδιά.
Αυτός είναι ο μύθος όπως τον διηγήθηκαν οι Μούσες στον παππού του παππού μου, και στην συνέχεια έφθασε έως τα δικά μου αυτιά.
Κι όπως όλοι οι αληθινοί μύθοι, δεν ζητά να αποδειχθεί — ζητά να βιωθεί.
Εκεί λοιπόν στους πρόποδες του Γοργογυριού, όπου τα νερά κατεβαίνουν κρυστάλλινα και οι πέτρες μοιάζουν να ψιθυρίζουν αρχαίες λέξεις, απλώνεται ο ποταμός που οι άνθρωποι ονόμασαν Κεφαλοπόταμο.
Πριν όμως αποκτήσει το όνομά του, ήταν απλώς ένα νερό αδάμαστο, παιδί του βουνού και του φωτός.
Πάνω από το ποτάμι υψωνόταν το Κερκέτιον όρος. Λένε πως το βουνό αυτό δεν ονομάστηκε τυχαία. Ο ίδιος ο Ασκληπιός το βάφτισε έτσι, προς τιμήν ενός εφήβου με καθαρή καρδιά και μάτια γεμάτα απορία: του Κερκέτη.
Ο Κερκέτης ήταν βοηθός του θεού της ιατρικής. Ανέβαινε μαζί του στα μονοπάτια, μάζευε ρίζες και αρωματικά βότανα, μάθαινε να ξεχωρίζει το θεραπευτικό από το δηλητηριώδες, το ταπεινό από το σπουδαίο. Ο Ασκληπιός έβλεπε σε αυτόν όχι απλώς μαθητή, αλλά συνέχεια της σοφίας του.
Μια μέρα του θέρους, καθώς ο ήλιος έκαιγε γλυκά τις κορυφές, ο Κερκέτης κατέβηκε μόνος του στο ποτάμι για να λουστεί σε μια μικρή λιμνούλα που σχηματιζόταν κάτω από έναν καταρράκτη. Το νερό έπεφτε σαν ασημένιο πέπλο. Κι εκεί, πίσω από την υδάτινη κουρτίνα, διέκρινε κάτι παράξενο.
Ένα κεφάλι.
Ακίνητο. Λουσμένο στο φως. Με πλούσια γυναικεία κόμη που έμοιαζε να κυματίζει μέσα στο νερό σαν φύκι χρυσό.
Ο Κερκέτης τρόμαξε, μα δεν έφυγε. Την επομένη, την ίδια ώρα, γύρισε. Και πάλι το είδε. Το ίδιο κεφάλι, η ίδια κόμη, σαν να τον περίμενε.
Τρέχοντας ανέβηκε στο βουνό και βρήκε τον Ασκληπιό.
«Δάσκαλε», του είπε λαχανιασμένος, «πίσω από τον καταρράκτη στέκει ένα κεφάλι. Δεν ξέρω αν είναι όραμα, θεότητα ή ψευδαίσθηση του νερού.»
Ο Ασκληπιός χαμογέλασε με εκείνο το βλέμμα που έβλεπε πέρα από τα φαινόμενα.
«Τότε», είπε, «το ποτάμι αυτό θα λέγεται Κεφαλοπόταμος. Γιατί τα νερά του φανέρωσαν κεφαλή – και κάθε κεφαλή κρύβει νου, και κάθε νους μυστήριο.»
Την τρίτη ημέρα, ο Κερκέτης κατέβηκε ξανά. Αυτή τη φορά δεν στάθηκε μακριά. Πλησίασε τον καταρράκτη. Και τότε το κεφάλι στράφηκε προς το μέρος του.
Δεν ήταν αποκομμένο. Δεν ήταν φάντασμα.
Ήταν μια νέα κοπέλα, λουσμένη στο νερό. Τα μάτια της έλαμπαν σαν πρωινός ουρανός και τα χείλη της ψιθύριζαν μελωδία τόσο γλυκιά, που τα πουλιά σώπασαν για να την ακούσουν.
Ήταν η νύμφη Αηδώνα.
Τραγουδούσε όπως το αηδόνι, κι από το τραγούδι της πήρε το όνομά της. Η φωνή της κυλούσε μαζί με το νερό και έκανε τις πέτρες να πάλλονται.
Ο Κερκέτης ένιωσε την καρδιά του να φλέγεται. Έρωτας κεραυνοβόλος, καθαρός σαν την πηγή. Δεν χρειάστηκαν λόγια. Τα μάτια τους αντάλλαξαν υπόσχεση αρχαιότερη από τους νόμους των ανθρώπων.
Από τότε, η περιοχή εκείνη κράτησε το όνομα της νύμφης: Αηδώνα. Και ακόμη, λένε, τις ανοιξιάτικες νύχτες ακούγεται ένα τραγούδι που δεν ανήκει σε πουλί, μα σε μνήμη.
Όταν ο Κερκέτης ανέβηκε πάλι στο βουνό, δεν έκρυψε τίποτα από τον Ασκληπιό. Ο θεός δεν θύμωσε. Αντίθετα, είδε ότι ο μαθητής του είχε μάθει την ύψιστη θεραπεία: τον έρωτα.
Έτσι, κάτω από τα πλατάνια του ποταμού, ο Ασκληπιός ένωσε τα χέρια τους. Τους στεφάνωσε με κλωνάρια δάφνης και άγριας ρίγανης του Κερκέτιου όρους. Τους ευλόγησε με νερό από τον Κεφαλοπόταμο.
Και όταν γεννήθηκε το πρώτο τους παιδί, το πήρε στην αγκαλιά του και του έδωσε όνομα που θα θύμιζε για πάντα τη ροή και τη λήθη του νερού: Ληθαίο.
Από τότε ο Κεφαλοπόταμος δεν ήταν απλώς ποτάμι. Ήταν μνήμη κεφαλής που φανερώθηκε, έρωτα που γεννήθηκε και σοφίας που συνεχίστηκε. Ήταν ο τόπος όπου το βλέμμα έγινε όνομα, το όνομα έγινε μύθος και ο μύθος έγινε ζωή.
Κι αν σταθείς ακόμη σήμερα κάτω από τον καταρράκτη, ίσως δεις για μια στιγμή, μέσα στο παιχνίδι του φωτός και του νερού, μια γυναικεία κόμη να κυματίζει.
Και τότε θα ξέρεις πως τα ποτάμια δεν παίρνουν τυχαία τα ονόματά τους.
Ένα ποίημα για την Αηδώνα και τον Κερκέτη.
«Η Κόμη Πίσω από το Νερό»
Στάθηκε ο έφηβος στο φως του δειλινού,
γυμνός από φόβο, ντυμένος απορία.
Κι είδε —
πίσω απ’ το πέπλο του νερού —
ένα κεφάλι.
Όχι θανάτου.
Όχι σκιάς.
Μα κόμης που ανέπνεε φως.
Τρεις φορές κατέβηκε.
Τρεις φορές γεννήθηκε.
Την πρώτη τρόμαξε.
Τη δεύτερη πίστεψε.
Την τρίτη ερωτεύτηκε.
Κι εκείνη —
η Αηδώνα —
δεν τραγουδούσε για να ακουστεί.
Τραγουδούσε γιατί το νερό
δεν αντέχει τη σιωπή.
«Έλα», του είπε χωρίς λέξη.
Κι ο Κερκέτης πλησίασε
όχι σαν κυνηγός,
μα σαν μαθητής του θαύματος.
Απ’ την κόμη της στάλαζε άνοιξη.
Απ’ τα μάτια της κυλούσε ποτάμι.
Κι ο έρωτας δεν έπεσε σαν κεραυνός —
αναδύθηκε σαν πηγή.
Τους στεφάνωσε βουνό και θεός.
Τους βάφτισε το νερό.
Και το παιδί τους,
Ληθαίο,
κουβαλούσε στο βλέμμα του
τη μνήμη της πρώτης κεφαλής.
Κι ακόμη —
αν σταθείς σιωπηλός —
θα δεις πίσω απ’ το νερό
μια κόμη να κυματίζει.
Δεν είναι όραμα.
Είναι το όνομα
που συνεχίζει να γεννιέται.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Φίλες και Φίλοι ο μύθος του Κεφαλοπόταμου δεν είναι ιστορία για το παρελθόν. Είναι καθρέφτης για το παρόν.
Κάθε τόπος έχει μια στιγμή αποκάλυψης — ένα σημείο όπου το φυσικό αγγίζει το ιερό. Στο Μαγευτικό και Πανέμορφο Γοργογύρι, εκείνο το σημείο είναι ο καταρράκτης. Εκεί όπου ένα παιδί είδε κεφαλή και ονόμασε το νερό. Εκεί όπου ο έρωτας δεν ήρθε ως αμαρτία, αλλά ως μύηση.
Ο Ασκληπιός γνώριζε κάτι που οι άνθρωποι συχνά ξεχνούν:
η θεραπεία δεν είναι μόνο να σώζεις σώματα.
Είναι να αναγνωρίζεις τα θαύματα όταν σου αποκαλύπτονται.
Έτσι το ποτάμι κράτησε το όνομα.
Έτσι η περιοχή κράτησε το τραγούδι.
Έτσι ο μύθος έγινε ρίζα.
Και αν κάποτε σταθείς μόνος μπροστά στον καταρράκτη,
μην αναζητήσεις αποδείξεις.
Άκου.
Αν ακούσεις τραγούδι,
αν δεις για μια στιγμή μια κόμη να κινείται μέσα στο φως,
αν η καρδιά σου σκιρτήσει χωρίς λόγο —
τότε θα ξέρεις πως:
Ο Κεφαλοπόταμος δεν πήρε το όνομά του από το νερό.
Το πήρε από μια κεφαλή που γύρισε.
Και από έναν έφηβο που τόλμησε να κοιτάξει.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Υπάρχουν τόποι που δεν κατοικούνται απλώς από ανθρώπους.
Κατοικούνται από μνήμη.
Στους πρόποδες του ΚΕΡΚΕΤΙΟΥ ΟΡΟΥΣ βρίσκεται το Μαγευτικό και Πανέμορφο Γοργογύρι, εκεί η γη ευωδιάζει ρίγανη και θυμάρι και τα νερά κατεβαίνουν από το Κερκέτιον όρος σαν ασημένιοι ψίθυροι, και τίποτε δεν είναι τυχαίο. Ούτε τα βότανα που φυτρώνουν στις σχισμές των βράχων. Ούτε τα πουλιά που τραγουδούν πριν φέξει. Ούτε τα ονόματα.
Τα ονόματα είναι μνήμες συμπυκνωμένες.
Είναι ιστορίες που αρνήθηκαν να σβήσουν.
Ο ποταμός που σήμερα λέγεται Κεφαλοπόταμος δεν βαφτίστηκε από γεωγράφους. Βαφτίστηκε από ένα βλέμμα. Από μια αποκάλυψη πίσω από έναν καταρράκτη. Από έναν έφηβο που αναζητούσε βότανα και βρήκε έρωτα. Από μια νύμφη που τραγουδούσε όπως το αηδόνι. Από έναν θεό που γνώριζε πως η αληθινή θεραπεία δεν βρίσκεται μόνο στη ρίζα και στο φύλλο, αλλά και στην καρδιά.
Αυτός είναι ο μύθος όπως τον διηγήθηκαν οι Μούσες στον παππού του παππού μου, και στην συνέχεια έφθασε έως τα δικά μου αυτιά.
Κι όπως όλοι οι αληθινοί μύθοι, δεν ζητά να αποδειχθεί — ζητά να βιωθεί.
Εκεί λοιπόν στους πρόποδες του Γοργογυριού, όπου τα νερά κατεβαίνουν κρυστάλλινα και οι πέτρες μοιάζουν να ψιθυρίζουν αρχαίες λέξεις, απλώνεται ο ποταμός που οι άνθρωποι ονόμασαν Κεφαλοπόταμο.
Πριν όμως αποκτήσει το όνομά του, ήταν απλώς ένα νερό αδάμαστο, παιδί του βουνού και του φωτός.
Πάνω από το ποτάμι υψωνόταν το Κερκέτιον όρος. Λένε πως το βουνό αυτό δεν ονομάστηκε τυχαία. Ο ίδιος ο Ασκληπιός το βάφτισε έτσι, προς τιμήν ενός εφήβου με καθαρή καρδιά και μάτια γεμάτα απορία: του Κερκέτη.
Ο Κερκέτης ήταν βοηθός του θεού της ιατρικής. Ανέβαινε μαζί του στα μονοπάτια, μάζευε ρίζες και αρωματικά βότανα, μάθαινε να ξεχωρίζει το θεραπευτικό από το δηλητηριώδες, το ταπεινό από το σπουδαίο. Ο Ασκληπιός έβλεπε σε αυτόν όχι απλώς μαθητή, αλλά συνέχεια της σοφίας του.
Μια μέρα του θέρους, καθώς ο ήλιος έκαιγε γλυκά τις κορυφές, ο Κερκέτης κατέβηκε μόνος του στο ποτάμι για να λουστεί σε μια μικρή λιμνούλα που σχηματιζόταν κάτω από έναν καταρράκτη. Το νερό έπεφτε σαν ασημένιο πέπλο. Κι εκεί, πίσω από την υδάτινη κουρτίνα, διέκρινε κάτι παράξενο.
Ένα κεφάλι.
Ακίνητο. Λουσμένο στο φως. Με πλούσια γυναικεία κόμη που έμοιαζε να κυματίζει μέσα στο νερό σαν φύκι χρυσό.
Ο Κερκέτης τρόμαξε, μα δεν έφυγε. Την επομένη, την ίδια ώρα, γύρισε. Και πάλι το είδε. Το ίδιο κεφάλι, η ίδια κόμη, σαν να τον περίμενε.
Τρέχοντας ανέβηκε στο βουνό και βρήκε τον Ασκληπιό.
«Δάσκαλε», του είπε λαχανιασμένος, «πίσω από τον καταρράκτη στέκει ένα κεφάλι. Δεν ξέρω αν είναι όραμα, θεότητα ή ψευδαίσθηση του νερού.»
Ο Ασκληπιός χαμογέλασε με εκείνο το βλέμμα που έβλεπε πέρα από τα φαινόμενα.
«Τότε», είπε, «το ποτάμι αυτό θα λέγεται Κεφαλοπόταμος. Γιατί τα νερά του φανέρωσαν κεφαλή – και κάθε κεφαλή κρύβει νου, και κάθε νους μυστήριο.»
Την τρίτη ημέρα, ο Κερκέτης κατέβηκε ξανά. Αυτή τη φορά δεν στάθηκε μακριά. Πλησίασε τον καταρράκτη. Και τότε το κεφάλι στράφηκε προς το μέρος του.
Δεν ήταν αποκομμένο. Δεν ήταν φάντασμα.
Ήταν μια νέα κοπέλα, λουσμένη στο νερό. Τα μάτια της έλαμπαν σαν πρωινός ουρανός και τα χείλη της ψιθύριζαν μελωδία τόσο γλυκιά, που τα πουλιά σώπασαν για να την ακούσουν.
Ήταν η νύμφη Αηδώνα.
Τραγουδούσε όπως το αηδόνι, κι από το τραγούδι της πήρε το όνομά της. Η φωνή της κυλούσε μαζί με το νερό και έκανε τις πέτρες να πάλλονται.
Ο Κερκέτης ένιωσε την καρδιά του να φλέγεται. Έρωτας κεραυνοβόλος, καθαρός σαν την πηγή. Δεν χρειάστηκαν λόγια. Τα μάτια τους αντάλλαξαν υπόσχεση αρχαιότερη από τους νόμους των ανθρώπων.
Από τότε, η περιοχή εκείνη κράτησε το όνομα της νύμφης: Αηδώνα. Και ακόμη, λένε, τις ανοιξιάτικες νύχτες ακούγεται ένα τραγούδι που δεν ανήκει σε πουλί, μα σε μνήμη.
Όταν ο Κερκέτης ανέβηκε πάλι στο βουνό, δεν έκρυψε τίποτα από τον Ασκληπιό. Ο θεός δεν θύμωσε. Αντίθετα, είδε ότι ο μαθητής του είχε μάθει την ύψιστη θεραπεία: τον έρωτα.
Έτσι, κάτω από τα πλατάνια του ποταμού, ο Ασκληπιός ένωσε τα χέρια τους. Τους στεφάνωσε με κλωνάρια δάφνης και άγριας ρίγανης του Κερκέτιου όρους. Τους ευλόγησε με νερό από τον Κεφαλοπόταμο.
Και όταν γεννήθηκε το πρώτο τους παιδί, το πήρε στην αγκαλιά του και του έδωσε όνομα που θα θύμιζε για πάντα τη ροή και τη λήθη του νερού: Ληθαίο.
Από τότε ο Κεφαλοπόταμος δεν ήταν απλώς ποτάμι. Ήταν μνήμη κεφαλής που φανερώθηκε, έρωτα που γεννήθηκε και σοφίας που συνεχίστηκε. Ήταν ο τόπος όπου το βλέμμα έγινε όνομα, το όνομα έγινε μύθος και ο μύθος έγινε ζωή.
Κι αν σταθείς ακόμη σήμερα κάτω από τον καταρράκτη, ίσως δεις για μια στιγμή, μέσα στο παιχνίδι του φωτός και του νερού, μια γυναικεία κόμη να κυματίζει.
Και τότε θα ξέρεις πως τα ποτάμια δεν παίρνουν τυχαία τα ονόματά τους.
Ένα ποίημα για την Αηδώνα και τον Κερκέτη.
«Η Κόμη Πίσω από το Νερό»
Στάθηκε ο έφηβος στο φως του δειλινού,
γυμνός από φόβο, ντυμένος απορία.
Κι είδε —
πίσω απ’ το πέπλο του νερού —
ένα κεφάλι.
Όχι θανάτου.
Όχι σκιάς.
Μα κόμης που ανέπνεε φως.
Τρεις φορές κατέβηκε.
Τρεις φορές γεννήθηκε.
Την πρώτη τρόμαξε.
Τη δεύτερη πίστεψε.
Την τρίτη ερωτεύτηκε.
Κι εκείνη —
η Αηδώνα —
δεν τραγουδούσε για να ακουστεί.
Τραγουδούσε γιατί το νερό
δεν αντέχει τη σιωπή.
«Έλα», του είπε χωρίς λέξη.
Κι ο Κερκέτης πλησίασε
όχι σαν κυνηγός,
μα σαν μαθητής του θαύματος.
Απ’ την κόμη της στάλαζε άνοιξη.
Απ’ τα μάτια της κυλούσε ποτάμι.
Κι ο έρωτας δεν έπεσε σαν κεραυνός —
αναδύθηκε σαν πηγή.
Τους στεφάνωσε βουνό και θεός.
Τους βάφτισε το νερό.
Και το παιδί τους,
Ληθαίο,
κουβαλούσε στο βλέμμα του
τη μνήμη της πρώτης κεφαλής.
Κι ακόμη —
αν σταθείς σιωπηλός —
θα δεις πίσω απ’ το νερό
μια κόμη να κυματίζει.
Δεν είναι όραμα.
Είναι το όνομα
που συνεχίζει να γεννιέται.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Φίλες και Φίλοι ο μύθος του Κεφαλοπόταμου δεν είναι ιστορία για το παρελθόν. Είναι καθρέφτης για το παρόν.
Κάθε τόπος έχει μια στιγμή αποκάλυψης — ένα σημείο όπου το φυσικό αγγίζει το ιερό. Στο Μαγευτικό και Πανέμορφο Γοργογύρι, εκείνο το σημείο είναι ο καταρράκτης. Εκεί όπου ένα παιδί είδε κεφαλή και ονόμασε το νερό. Εκεί όπου ο έρωτας δεν ήρθε ως αμαρτία, αλλά ως μύηση.
Ο Ασκληπιός γνώριζε κάτι που οι άνθρωποι συχνά ξεχνούν:
η θεραπεία δεν είναι μόνο να σώζεις σώματα.
Είναι να αναγνωρίζεις τα θαύματα όταν σου αποκαλύπτονται.
Έτσι το ποτάμι κράτησε το όνομα.
Έτσι η περιοχή κράτησε το τραγούδι.
Έτσι ο μύθος έγινε ρίζα.
Και αν κάποτε σταθείς μόνος μπροστά στον καταρράκτη,
μην αναζητήσεις αποδείξεις.
Άκου.
Αν ακούσεις τραγούδι,
αν δεις για μια στιγμή μια κόμη να κινείται μέσα στο φως,
αν η καρδιά σου σκιρτήσει χωρίς λόγο —
τότε θα ξέρεις πως:
Ο Κεφαλοπόταμος δεν πήρε το όνομά του από το νερό.
Το πήρε από μια κεφαλή που γύρισε.
Και από έναν έφηβο που τόλμησε να κοιτάξει.
Αυτή είναι η αληθινή ιστορία για τον ΚΕΦΑΛΟΠΟΤΑΜΟ, το ποτάμι του χωριού μου που δυστυχώς κάποιοι συνεχίζουν να το πληγώνουν, χωρίς καν συνειδητοποιούν πως αυτό που κάνουν είναι ένα οικολογικό έγκλημα, είναι η μεγαλύτερη ασέβεια από ανθρώπου που αρέσκονται στο να παρουσιάζονται ως ευσεβείς!!!
Ελπίζω πως κάποια στιγμή θα καταλάβουν το πόσο πληγώνουν την Αηδώνα και τον Κερκέτη.
Σας χαιρετώ με σεβασμό και επικούρεια διάθεση.
Επικούρειος Πεπος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου