Life for Life
"Το θαύμα δεν είναι πουθενά
παρά κυκλοφορεί μέσα
στις φλέβες του ανθρώπου!!!"


"Στης σκέψης τα γυρίσματα μ’ έκανε να σταθώ
ιδέα περιπλάνησης σε όμορφο βουνό.
Έτσι μια μέρα το ’φερε κι εμέ να γυροφέρει
τ’ άτι το γοργοκίνητο στου Γοργογυριού τα μέρη !!!"


ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΜΑΣ
Εμείς στο χωριό μας έχουμε ακόμα αυλές. Εκεί μαζευόμαστε, αμπελοφιλοσοφούμε,
καλαμπουρίζουμε, ψιλοτσακωνόμαστε μέχρι τις... πρώτες πρωινές ώρες! Κοπιάστε ν' αράξουμε!!!
-Aναζητείστε το"Ποίημα για το Γοργογύρι " στο τέλος της σελίδας.

5.2.26

MY FRIENDS IN JAPAN. It all starteed with the three Muses, YUMIKO, MASSAMI, HIROKO. Enjoy an interview with Mr Ryo Ogawa. HELLO MIE, MAKO, ERIKO, KAZUNOBU, EMI, AKIRA, TAKASHI, KIMIYO, ΘΑΛΑΣΣΑ, YUTO, NORIKO, KE'I'KO

Dear friends, esteemed visitors of our blog,

Today I would like to introduce to you an old friend, a friend from a golden era—the years we lived at Dionysiou Areopagitou 18, opposite what is now the Acropolis Museum.


Allow me to present our own Mr. Ogawa (Ryo Ogawa), until recently a Boeing 747 jumbo jet captain with JAL (Japan Airlines), and since last October the Deputy Director of the Yokohama Museum of Modern Art.


He is married to Kimiyo and has three children: Ryohay, Shinko, and the beautiful Akiko. They live in the city of Sakura, in a beautiful home where, back in 1990, they hosted two friends from Greece: Pepo–Epicurus Govinas and Nikolaos Strikos from Gortynia, raised in France.

I will take you for a short journey to the Land of the Rising Sun, distant Japan.

Konnichiwa, Ryo-san.

My first post about him was published many years ago. Today, our friend Ryo has many grandchildren. Please allow me, however, to mention the three Muses who were the reason we came to know Ryo’s family and, through them, the families of Mr. Sakamoto, Mie, Yumiko, Hiroko, Massami, Emi, Keiko, and many other dear friends.

Yumiko, Hiroko, Massami—these were the three Muses I first met at Dionysiou Areopagitou 18, a place where I pay tribute every time I visit the Acropolis Museum, whether with friends, with Lola, or soon with our little Ionas.


Everything began with two simple treats I offered the Muses: roasted chestnuts and baked quinces. From that small gesture was born a WONDERFUL and UNIQUE friendship that continues to this day. We are talking about forty years ago—unbelievable, yet true.


In 2025, my beloved nieces Iro and Dimitra visited Japan and met Ryo and Kimiyo, Mie and Yumeta, Eriko, Kazunobu, Thalassa, Yuto, Ena, and Rei. They experienced unforgettable moments by their side.

One month later, our beloved Myrto–Mina traveled to Japan for her honeymoon with Alexander. They met our dear Eriko, whom I thank once again for her invaluable help.


Dear friends, if I were to continue speaking about the kindness and courtesy of all these people, we would need many months. Two years ago, we suffered a painful loss: our deeply beloved friend Mako, the husband of Mie, passed away. Although he was a doctor, his heart betrayed him.

Every May, Lola, myself, and a few close friends honor the memory of Mako. Courage, dear Mie.

Let me now come to the interview given to us by our friend and koumbaros, Ryo Ogawa. I should note that the Muses I mentioned earlier were flight attendants, and that Mr. Sakamoto was also a pilot. He lived in Athens for a long period with his wife and their two sons, which is why our beloved Eriko knows Greece so well. During her stay here, she was fortunate to have an exceptional teacher, Mrs. Stella Tragganida.

Dear friends,

Allow me to present Mr. Ryo Ogawa.

Enjoy him.


PROLOGUE

There are people who pass through our lives like gentle winds: they make no noise, yet they leave the sky clearer behind them. People who, even though they belong to different languages, continents, and cultures, speak directly to the heart. Mr. Ryo Ogawa is one of those people.


Today, we are not simply presenting a former captain of Japan Airlines’ Boeing 747 aircraft, nor only the Deputy Director of the Yokohama Museum of Art. Today, we are presenting a friend. A friend from the past. A friend from a golden era—those years we lived at Dionysiou Areopagitou 18, facing what is now the Acropolis Museum.

From Athens to Sakura City in Japan, from the cockpit of a jumbo jet to the halls of a modern art museum, from the village of Gorgogyri to the skies above the world, Ryo Ogawa’s journey is one of dignity, humility, and deep humanity.

The interview that follows is not merely a series of questions and answers. It is a testimony of memory. A dialogue between cultures. A meeting point between friendship, life, and time.

THE INTERVIEW

Mr. Ogawa, thank you very much for accepting our invitation to this interview. We would like to begin with our usual opening question.

What do you remember from your childhood, and what memories have stayed with you from those early years?

When I was a child, I loved animals very much and could observe them for hours. That is why I never missed the opportunity to visit the zoo of my city almost every month. It was located about thirty minutes away from my home.

At what age did you decide to become a pilot, and what was the stimulus that led you to this choice?

I decided to become a pilot when I was a high school student, at the age of sixteen. The stimulus for this decision was the sky itself. I discovered its magic while lying on the grass of the university yard, gazing at it.

You were born a few years after the destruction of Nagasaki and Hiroshima. Do you remember what the older generations told you about this tragedy?

I was born eight years after the atomic bomb attacks, so I have no personal memories of that event. Moreover, my hometown is far from those cities. I truly realized the scale of the destruction when I started attending elementary school.

Since you were until recently one of JAL’s top pilots, if you were in the position of the pilots who dropped the bombs, would you have done the same?

I never worked on bomber aircraft, so I cannot answer this question with certainty. However, I do not believe that I would ever be able to do such a thing.

In 1985, JAL selected you to stay in Greece for about two years, operating the Athens–Karachi–Athens route. What do you remember from that period?

I lived in Greece from July 1985 until July 1987. I remember many beautiful things, including, of course, the Govinas family. Thanks to them, we experienced many wonderful moments.

When you decided to come to Greece, did you ever imagine that you would become the best man at Alekos and Rania’s wedding in Gorgogyri?

No, I never imagined such a thing! It is one of the most important memories of my life. Staying in Gorgogyri with you and participating in the wedding were truly unique experiences.

We have heard that during one Easter, while driving up the mountain, you had a small accident with a flat tire. Do you remember how the problem was solved?

Please, forget about it! (laughs)

When do you plan to visit Greece again?

I believed that the first opportunity would be last August, when I retired from JAL. However, immediately after my retirement I started my new job. Still, I believe I will return within the next five years. In three years I will retire from the Art Museum, and I hope that will be my first opportunity.

From your many years as a pilot, could you share one particularly pleasant and one almost unpleasant incident?

I have collected many pleasant experiences, but fortunately I never had a truly unpleasant flight.

What is your opinion of Greek people? What impressions did you form during the two years you lived in Athens?

First of all, I would like to say that I love Greek people! (laughs) You are bright, talkative, critical thinkers with great endurance. I believe you truly enjoy life—although when you say a meeting is at 10:00, you may arrive at 11:00!

Are there common elements between the two peoples?

Yes, there are many. Differences depend more on individuals than on nations.

Could you describe your farewell flight as a captain?

I flew to Boston with one of my best friends, a young and reliable first officer. When I returned to my office in Narita, many beloved people were waiting to congratulate me. I received so many bouquets that Kimiyo decorated the entrance of our house—it looked like a flower shop!

In 2011, your country experienced dramatic moments. How are things today, and where were you on that day?

Nothing in my area was affected. However, even today, hundreds of thousands of people cannot return to their homes in Fukushima due to radiation. I remember I was driving and had stopped at a red light when the earthquake struck. Kimiyo was in Tokyo shopping and could not return home that day, but fortunately she stayed at Shingo’s house.

Since last October, you have been Deputy Director of the Yokohama Museum of Art. How did this come about?

I submitted my application along with a summary and a short proposal for the museum. Later, I learned that there were 131 candidates, including myself. I was shocked! The museum was built 25 years ago and is the largest art museum in Yokohama.

What was your favorite food in Greece, and what do you miss most?


moussaka! Lambrini’s.

Who are your favorite painters, musicians, poets, or writers?

I like many painters, including Europeans such as Gustave Caillebotte. Recently, I have also admired the works of Kanzan Shimomura, a famous Japanese painter.

Do you have any hobbies?

Yes, of course! I enjoy playing the saxophone. I play classical music, not jazz.

Finally, what would you like to say to your friends in Greece?

I had an exceptional experience in Greece thanks to the families of Spyros and Alekos. I always think of you and deeply appreciate you all.

EPILOGUE
Some farewells are not endings, but promises. And the voice of Ryo Ogawa, heard through these words, does not say “goodbye,” but “until we meet again.”
The sky was his profession. Art became his second flight. And people were always his true ground. From the cockpit of a Boeing 747 to the halls of a great museum, Ryo Ogawa proved that true navigation is not about destinations, but about how one lives.
For us, he is not simply a Japanese friend. He is family. A man who shared Greek tables, village weddings, mountain Easters, laughter, delays, and unforgettable moments.
Distances may remain great, but true friendship needs no map.
Ryo-san, we are waiting for you.
The sky already knows the way.

WITH LOVE PEPOS-POOF-PEPE-EPIKOUROS - FUJI TOMO KAZU.

The Muses of Japan
Here is the Japanese translation. I hope it is a good translation so that my dear friends can understand at least the basics of the interview, and above all, understand the love and respect I have in my heart for all these wonderful friends. I love you all.



親愛なる友人の皆さま、そして当ブログをご訪問くださった皆さまへ。
本日は、古き良き時代の友人をご紹介いたします。ディオニシウ・アレオパギトゥ18番地、現在のアクロポリス博物館の向かいで過ごした、あの黄金の日々の友人です。
ご紹介するのは、小川亮(Ryo Ogawa)氏。最近まで JAL(日本航空) のボーイング747型機の機長を務め、昨年10月より 横浜美術館の副館長 を務めておられます。
小川氏は 君代(Kimiyo) さんとご結婚され、亮ハイ、慎吾、そして美しい明子(Akiko) という三人のお子さまがいらっしゃいます。ご家族は 佐倉市 の美しいご自宅にお住まいで、1990年にはその家にギリシャから二人の友人、ペポ=エピクロス・ゴビナス と フランス育ちのゴルティニア出身、ニコラオス・ストリコス を迎えてくださいました。
しばし皆さまを「日の出づる国」日本へご案内いたします。
こんにちは、リョウさん。
私が最初に彼について投稿したのは、ずいぶん昔のことです。今では、リョウにはたくさんの孫がいます。しかしここで、彼の家族、そして私たちが知り合うきっかけとなった 三人のミューズ について触れさせてください。それは 坂本氏のご家族、ミエ、ユミコ、ヒロコ、マサミ、エミ、ケイコ、そして多くの大切な友人たちとの出会いでもありました。
ユミコ、ヒロコ、マサミ。この三人のミューズと私は、ディオニシウ・アレオパギトゥ18番地で初めて出会いました。私は今でも、友人と、ローラと、そして近いうちには小さなイオナスと共にアクロポリス博物館を訪れるたび、その場所に敬意を捧げています。
すべては、私がミューズたちに振る舞った二つのおもてなしから始まりました。焼き栗とオーブンで焼いたマルメロです。その小さな行為から、素晴らしく、唯一無二の友情 が生まれ、今日まで続いています。
それは 40年前のこと。信じがたいですが、真実です。
2025年には、私の愛する姪たち イロ と ディミトラ が日本を訪れ、リョウと君代、ミエとユメタ、エリコ、カズノブ、タラッサ、ユウト、エナ、レイ と再会しました。彼女たちは忘れられない時間を過ごしました。
一か月後には、愛する ミルト=ミナ が アレクサンドロス と共に新婚旅行で日本を訪れ、私たちの大切な エリコ と再会しました。ここで改めて、彼女の助けに感謝いたします。
友人の皆さま、もしこの方々の優しさと品格について語り続けるなら、何か月も必要でしょう。二年前、私たちは悲しい別れを経験しました。ミエの夫であり、私たちの大切な友人マコ がこの世を去りました。医師でありながら、心臓に裏切られてしまいました。
毎年5月、私とローラ、そして数名の親しい友人たちは マコ の思い出を偲んでいます。ミエさん、どうか強くあってください。
さて、ここからは、私たちの友人であり、クンバーロ(結婚の証人)でもある 小川亮氏 のインタビューをご紹介します。先ほど触れたミューズたちは客室乗務員であり、坂本氏 もまたパイロットでした。彼は妻と二人の息子と共に長期間アテネに滞在しており、そのため、私たちの愛する エリコ はギリシャについて非常に詳しいのです。彼女は滞在中、素晴らしい教師 ステラ・トラガニダ先生 に恵まれました。
親愛なる友人の皆さま、
小川亮氏をご紹介します。
どうぞ、お楽しみください。


WITH LOVE PEPE - FUJI TOMO KAZU.

ΜΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΟΝ ΦΙΛΟ ΜΑΣ ΤΟΝ RYO, ΣΕ ΚΑΠΟΙΕΣ ΜΟΥΣΕΣ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΣΤΟΥ ΥΠΕΡΟΧΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΜΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ.

Aγαπητοί μας φίλοι, εκλεκτοί επισκέπτες του ιστολογίου μας σήμερα θα σας παρουσιάσω έναν φίλο από τα παλιά, έναν φίλο της χρυσής εποχής που ζήσαμε στην Διον. Αρεοπαγίτου 18 απέναντι από το σημερινό Μουσείο της Ακρόπολης. Θα σας παρουσιάσω τον δικό μας mr OGAWA [RYO OGAWA] μέχρι πρόσφατα κυβερνήτη αεροσκαφών τζάμπο 747 της JAL [JAPAN AIRLINES] και από τον περασμένο Οκτώβριο αναπληρωτής διευθυντής στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της YOKOHAMA. Είναι παντρεμένος με την Kimiyo και έχει τρία παιδιά τον Ryohay, ton Shinko, και την πανέμορφη Akiko. Διαμένουν στην πόλη ΣΑΚΟΥΡΑ σ’ ένα πανέμορφο σπίτι, σ’ αυτό το σπίτι είχαν φιλοξενήσει το 1990 δυο φίλους από την Ελλάδα, τους Πέπο-Επίκουρο Γκοβίνα και τον Γορτύνιο Γαλλοαναθρεμένο Νικόλαο Στρίκο. Θα σας μεταφέρω για λίγο στη χώρα του ανατέλλοντος Ηλίου, στην μακρινή Ιαπωνία, Κονιτσεβά RYO SAN.
Την πρώτη ανάρτηση την είχα κάνει αρκετά χρόνια πριν, σήμερα ο φίλος μας ο RYO έχει πολλά εγγόνια. Θα μου επιτρέψετε όμως να μνημονεύσω τις τρεις Μούσες που ήταν η αιτία να γνωρίσουμε την οικογένεια του RYO, την οικογένεια, του κ. Σακαμότο, την οικογένεια της Μίε, της Γιουμίκο, της Χιρόκο, της Μασσαμί, της Έμι, της Κέ'ι'κο, και πολλών ακόμα φίλων.  YUMIKO, HIROKO, MASSAMI, αυτές ήταν οι τρεις Μούσες που γνώρισα αρχικά στην Αρεοπαγίτου 18, εκεί που αποτίνω φόρο τιμής κάθε φορά που επισκέπτομαι το Μουσείο είτε με φίλους είτε με την Λόλα και σύντομα με τον Ιωνάκο μας. 

Όλα ξεκίνησαν από δύο κεράσματα που έκανα στις Μούσες: κάστανα ψητά και κυδώνια στο φούρνο. Από αυτή την πράξη ξεκίνησε μία ΥΠΕΡΟΧΗ - ΜΟΝΑΔΙΚΗ φιλία που διαρκεί έως και σήμερα. Μιλάμε για 40 χρόνια πριν!! Απίστευτο κι όμως αληθινό. Το 2025 οι αγαπημένες μου ανιψιές, ΗΡΩ και ΔΗΜΗΤΡΑ επισκέφθηκαν την Ιαπωνία και συναντήθηκαν με τον RYO και την KIMIYO, την MIE και τον YUMETA, την ERIKO, τον KAZUNOBU, την ΘΑΛΑΣΣΑ, τον YUTO, την ENA και τον REI. Έζησαν κοντά τους μοναδικές - αξέχαστες στιγμές. Έναν μήνα αργότερα ταξίδευε για γαμήλιο ταξίδι στην Ιαπωνία η αγαπημένη μας Μυρτώ - Μίνα με τον Αλέξανδρο. Συναντήθηκαν με την αγαπημένη μας Eriko την οποία ευχαριστώ και πάλι για την βοήθεια. Φίλες και φίλοι αν συνεχίσω να σας μιλάω για την καλοσύνη και την ευγένεια όλων τον πιο πάνω φίλων μου θα χρειαστούμε πολλούς μήνες. 

Πριν δύο χρόνια είχαμε μία δυσάρεστη απώλεια, μας αποχαιρέτησε ο πολύ αγαπημένος μας φίλος ο ΜΑΚΟ, ο σύζυγος της Μίε [MIE] αν και γιατρός τον πρόδωσε η καρδιά του. Κάθε Μά'ι'ο εγώ, η Λόλα και κάποιοι εκλεκτοί φίλοι τιμούμε την μνήμη του MAKO, κουράγιο Mie. Ας έρθω όμως στην συνέντευξη που μας έδωσε ο φίλος μας και κουμπάρος μας Ryo Ogawa. Να αναφέρω πως οι Μούσες που προανάφερα ήταν αεροσυνοδοί, και πως ο κ. Sakamoto ήταν κι αυτός πιλότος και είχε μείνει μαζί με την γυναίκα του και τα δύο αγόρια αρκετό διάστημα στην Αθήνα και γι' αυτό η αγαπημένη μας Eriko γνωρίζει πάρα πολλά πράγματα για την Ελλάδα, ευτύχησε να έχει κατά την εδώ παραμονή της μία υπέροχη κυρία για δασκάλα, την κ. ΣΤΕΛΛΑ ΤΡΑΓΓΑΝΙΔΑ. Φίλες και Φίλοι σας παρουσιάζω τον κ. Ryo Ogawa. Απολαύστε τον. 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν από τη ζωή μας σαν ευγενικοί άνεμοι: δεν κάνουν θόρυβο, αλλά αφήνουν πίσω τους καθαρό ουρανό. Άνθρωποι που, ακόμη κι αν ανήκουν σε άλλες γλώσσες, άλλες ηπείρους και άλλες παραδόσεις, μιλούν απευθείας στην καρδιά. 
Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι και ο κ. Ryo Ogawa.
Σήμερα δεν παρουσιάζουμε απλώς έναν πρώην κυβερνήτη αεροσκαφών της Japan Airlines, ούτε μόνο έναν αναπληρωτή διευθυντή ενός μεγάλου Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης. Σήμερα παρουσιάζουμε έναν φίλο. Έναν φίλο από τα παλιά. Από εκείνα τα χρόνια που οι φιλίες γεννιούνταν χωρίς σκοπιμότητες και επιβίωναν χωρίς σύνορα.
Από τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου 18, απέναντι από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης, μέχρι τη Sakura της Ιαπωνίας, από το Γοργογύρι Τρικάλων μέχρι τα cockpit των Boeing 747, η διαδρομή του Ryo Ogawa είναι μια διαδρομή ζωής γεμάτη σεμνότητα, αξιοπρέπεια και βαθιά ανθρωπιά.
Η συνέντευξη που ακολουθεί δεν είναι τυπική. Είναι μια κατάθεση μνήμης. Ένας διάλογος ανάμεσα σε πολιτισμούς, ανάμεσα σε φίλους, ανάμεσα σε ανθρώπους που έμαθαν να βλέπουν τον κόσμο όχι μόνο από ψηλά, αλλά και με καθαρή ματιά.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
Κύριε Ogawa, σας ευχαριστούμε που δεχθήκατε να παραχωρήσετε αυτή τη συνέντευξη και θα θέλαμε να ξεκινήσουμε με την καθιερωμένη μας ερώτηση.

Τι θυμόσασταν από την παιδική σας ηλικία και τι είναι αυτό που κουβαλάτε στη μνήμη σας από τα παιδικά σας χρόνια;

Μου άρεσαν πολύ τα ζώα όταν ήμουν μικρός και μπορούσα να τα παρατηρώ για ώρες. Γι’ αυτό δεν έχανα ευκαιρία και επισκεπτόμουν σχεδόν κάθε μήνα τον ζωολογικό κήπο της πόλης μου, ο οποίος βρισκόταν περίπου 30 λεπτά από το σπίτι μου.

Σε ποια ηλικία αποφασίσατε να γίνετε πιλότος και ποιο ήταν το ερέθισμα που σας οδήγησε σε αυτή την επιλογή;

Αποφάσισα να γίνω πιλότος όταν ήμουν μαθητής Λυκείου, σε ηλικία 16 ετών. Το ερέθισμα για αυτή μου την επιλογή ήταν ο ουρανός. Ανακάλυψα τη μαγεία του όταν τον παρατηρούσα ξαπλωμένος στο γρασίδι της αυλής του πανεπιστημίου.

Γεννηθήκατε λίγα χρόνια μετά την καταστροφή του Ναγκασάκι και της Χιροσίμα. Θυμάστε τι σας έλεγαν οι μεγαλύτεροι γι’ αυτή την τραγωδία;

Γεννήθηκα οκτώ χρόνια μετά την επίθεση με τις ατομικές βόμβες, επομένως δεν θυμάμαι κάτι προσωπικά. Επιπλέον, η γενέτειρά μου βρίσκεται μακριά από αυτές τις πόλεις. Συνειδητοποίησα το μέγεθος της καταστροφής όταν ξεκίνησα τη φοίτησή μου στο Δημοτικό σχολείο.

Επειδή μέχρι πρόσφατα υπήρξατε ένας από τους κορυφαίους πιλότους της JAL, αν ήσασταν στη θέση των πιλότων που έριξαν τις βόμβες, θα κάνατε το ίδιο;

Ποτέ δεν εργάστηκα σε βομβαρδιστικά αεροσκάφη, οπότε δεν μπορώ να απαντήσω με βεβαιότητα. Παρ’ όλα αυτά, δεν πιστεύω ότι θα μπορούσα ποτέ να κάνω κάτι τέτοιο.

Το 1985 η JAL σας επέλεξε να μείνετε για περίπου δύο χρόνια στην Ελλάδα, εκτελώντας την πτήση Αθήνα–Καράτσι–Αθήνα. Τι θυμάστε από εκείνη την περίοδο;

Έμεινα στην Ελλάδα από τον Ιούλιο του 1985 έως τον Ιούλιο του 1987. Θυμάμαι πολλά όμορφα πράγματα, συμπεριλαμβανομένης φυσικά της οικογένειας Γκοβίνα. Ζήσαμε πολύ ευχάριστες στιγμές χάρη σε αυτούς.

Όταν αποφασίσατε να έρθετε στην Ελλάδα, φανταζόσασταν ποτέ ότι θα γινόσασταν κουμπάρος στον γάμο του Αλέκου και της Ράνιας στο Γοργογύρι;

Όχι, ποτέ δεν το φανταζόμουν! Είναι μία από τις πιο σημαντικές αναμνήσεις της ζωής μου. Η παραμονή μου στο Γοργογύρι και η συμμετοχή μου στον γάμο ήταν μοναδικές εμπειρίες.

Θυμάστε το περιστατικό με το λάστιχο στο βουνό ένα Πάσχα;
Σας παρακαλώ, ξεχάστε το! (γέλια)

Πότε σκοπεύετε να επισκεφθείτε ξανά την Ελλάδα;

Πίστευα ότι η πρώτη ευκαιρία θα ήταν τον περασμένο Αύγουστο, όταν συνταξιοδοτήθηκα από την JAL. Ωστόσο, αμέσως μετά ξεκίνησα τη νέα μου εργασία. Πιστεύω όμως ότι θα έρθω ξανά μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Σε τρία χρόνια θα συνταξιοδοτηθώ από το Μουσείο Τέχνης και ελπίζω τότε να είναι η πρώτη μου ευκαιρία.

Από την πολυετή εμπειρία σας ως πιλότος, ποια είναι ένα ευχάριστο και ένα παρ’ ολίγον δυσάρεστο περιστατικό;

Έχω πολλές ευχάριστες αναμνήσεις, αλλά ευτυχώς δεν αντιμετώπισα ποτέ κάποια πραγματικά δυσάρεστη πτήση.

Ποια είναι η γνώμη σας για τους Έλληνες;

Αγαπώ τους Έλληνες! (γέλια) Είστε λαμπεροί, ομιλητικοί, με κριτική σκέψη και μεγάλες αντοχές. Απολαμβάνετε τη ζωή, αν και όταν λέτε ραντεβού στις 10:00 μπορεί να έρθετε και στις 11:00!

Υπάρχουν κοινά στοιχεία μεταξύ των δύο λαών;

Ναι, υπάρχουν πολλά. Οι διαφορές εξαρτώνται περισσότερο από τα άτομα παρά από τα έθνη.

Περιγράψτε μας το τελευταίο σας ταξίδι ως κυβερνήτης.

Πέταξα στη Βοστώνη με έναν από τους καλύτερους φίλους μου, έναν νεαρό και αξιόπιστο πρώτο αξιωματικό. Όταν επέστρεψα στη Ναρίτα, με περίμεναν πολλοί αγαπημένοι άνθρωποι με ανθοδέσμες. Η Kimiyo στόλισε την είσοδο του σπιτιού μας, που έμοιαζε με ανθοπωλείο!

Το 2011 η Ιαπωνία δοκιμάστηκε σκληρά. Πού βρισκόσασταν τότε;

Οδηγούσα και σταμάτησα σε κόκκινο φανάρι όταν έγινε ο σεισμός. Η περιοχή μου δεν επηρεάστηκε, αλλά ακόμη και σήμερα πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να επιστρέψουν στη Φουκοσίμα.

Από τον περασμένο Οκτώβριο είστε υποδιευθυντής στο Μουσείο Τέχνης της Yokohama. Πώς προέκυψε αυτό;

Υπέβαλα αίτηση μαζί με συνοπτική πρόταση. Οι υποψήφιοι ήταν 131. Το μουσείο είναι το μεγαλύτερο στην πόλη και λειτουργεί εδώ και 25 χρόνια.

Ποιο ήταν το αγαπημένο σας φαγητό στην Ελλάδα;

Ο μουσακάς της Λαμπρινής.

Έχετε χόμπι;

Ναι, παίζω σαξόφωνο. Κλασική μουσική, όχι τζαζ.

Κλείνοντας, τι θα θέλατε να πείτε στους φίλους σας στην Ελλάδα;

Η εμπειρία μου στην Ελλάδα ήταν εξαιρετική χάρη στην οικογένεια του Σπύρου και του Αλέκου. Σας σκέφτομαι πάντα και σας εκτιμώ βαθιά.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Υπάρχουν αποχαιρετισμοί που δεν είναι τέλος, αλλά υπόσχεση. 
Και η φωνή του Ryo Ogawa, όπως ακούγεται μέσα από αυτές τις γραμμές, δεν λέει «αντίο», αλλά «θα ξαναϊδωθούμε».

Ο ουρανός υπήρξε το επάγγελμά του. Η τέχνη, η δεύτερη του πτήση. Και οι άνθρωποι, πάντα, το σταθερό του έδαφος. Από το κόκπιτ μέχρι τις αίθουσες ενός μουσείου, ο Ryo Ogawa απέδειξε ότι η αληθινή πλοήγηση δεν αφορά μόνο προορισμούς, αλλά στάση ζωής.

Για εμάς, δεν είναι απλώς ένας Ιάπωνας φίλος. Είναι ένας άνθρωπος που έγινε οικογένεια. Που έδεσε τη μοίρα του με ελληνικά τραπέζια, με γάμους σε χωριά, με Πάσχα στο βουνό, με καθυστερημένα ραντεβού και με άφθονο γέλιο.
Και όσο κι αν οι αποστάσεις παραμένουν μεγάλες, η φιλία —όταν είναι αληθινή— δεν χρειάζεται χάρτες.
Ryo-san, σε περιμένουμε.
Ο ουρανός ξέρει τον δρόμο.

ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΥ ΠΕΠΟΥ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟΥΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΦΙΛΟΥΣ ΤΟΥ.

Είχα την τύχη να γνωρίσω υπέροχους ανθρώπους/

Χωρίς ποτέ να το φανταστώ πως άξιζα τέτοιας ευλογίας/

Δεν το επεδίωξα, απλά ήταν στο πεπρωμένο μου/

Αυτοί οι υπέροχοι άνθρωποι στην πορεία έγιναν φίλοι και δάσκαλοι.


Δεν μπορώ να σας περιγράψω τι είδους έξαρση και πόση/

Και το πόσο όμορφα συναισθήματα με πλημμύριζαν/

Και συνεχίζουν να με πλημμυρίζουν/

Κάθε φορά που συναντούσα και συναντώ τους υπέροχους φίλους μου.



Άνθρωποι από πολλά μέρη του πλανήτη μας/

Νοτιοαφρικανούς, Ιάπωνες, Φινλανδούς και Ιταλούς/

Αλλά και Γάλλους, Νορβηγούς, Αυστραλούς και Ισπανούς/

Ανάμεσα τους και Γερμανούς, Νεοζηλανδούς, Σουηδούς,

Πιαλειώτες, Κορωπιώτες και Λημνιώτες και Μανδραίους.


Θεωρώ αδύνατον παρόμοια εμπειρία να έχει ζήσει άλλος άνθρωπος/

Μόνο σε όνειρο ίσως, τέτοια ευλογία δεν δίδεται σε πολλούς/

Το πώς και το γιατί μην με ρωτάτε γιατί κι εγώ το αγνοώ/

Ίσως την απάντηση την βρείτε στα Ελευσίνια μυστήρια.


Έρρωσθε και Ευδαιμονείτε.