MY FRIENDS IN JAPAN. It all starteed with the three Muses, YUMIKO, MASSAMI, HIROKO. Enjoy an interview with Mr Ryo Ogawa. HELLO MIE, MAKO, ERIKO, KAZUNOBU, EMI, AKIRA, TAKASHI, KIMIYO, ΘΑΛΑΣΣΑ, YUTO, NORIKO, KE'I'KO

Dear friends, esteemed visitors of our blog,

Today I would like to introduce to you an old friend, a friend from a golden era—the years we lived at Dionysiou Areopagitou 18, opposite what is now the Acropolis Museum.

Allow me to present our own Mr. Ogawa (Ryo Ogawa), until recently a Boeing 747 jumbo jet captain with JAL (Japan Airlines), and since last October the Deputy Director of the Yokohama Museum of Modern Art.

He is married to Kimiyo and has three children: Ryohay, Shinko, and the beautiful Akiko. They live in the city of Sakura, in a beautiful home where, back in 1990, they hosted two friends from Greece: Pepo–Epicurus Govinas and Nikolaos Strikos from Gortynia, raised in France.

I will take you for a short journey to the Land of the Rising Sun, distant Japan.

Konnichiwa, Ryo-san.

My first post about him was published many years ago. Today, our friend Ryo has many grandchildren. Please allow me, however, to mention the three Muses who were the reason we came to know Ryo’s family and, through them, the families of Mr. Sakamoto, Mie, Yumiko, Hiroko, Massami, Emi, Keiko, and many other dear friends.

Yumiko, Hiroko, Massami—these were the three Muses I first met at Dionysiou Areopagitou 18, a place where I pay tribute every time I visit the Acropolis Museum, whether with friends, with Lola, or soon with our little Ionas.

Everything began with two simple treats I offered the Muses: roasted chestnuts and baked quinces. From that small gesture was born a WONDERFUL and UNIQUE friendship that continues to this day. We are talking about forty years ago—unbelievable, yet true.

In 2025, my beloved nieces Iro and Dimitra visited Japan and met Ryo and Kimiyo, Mie and Yumeta, Eriko, Kazunobu, Thalassa, Yuto, Ena, and Rei. They experienced unforgettable moments by their side.

One month later, our beloved Myrto–Mina traveled to Japan for her honeymoon with Alexander. They met our dear Eriko, whom I thank once again for her invaluable help.

Dear friends, if I were to continue speaking about the kindness and courtesy of all these people, we would need many months. Two years ago, we suffered a painful loss: our deeply beloved friend Mako, the husband of Mie, passed away. Although he was a doctor, his heart betrayed him.

Every May, Lola, myself, and a few close friends honor the memory of Mako. Courage, dear Mie.

Let me now come to the interview given to us by our friend and koumbaros, Ryo Ogawa. I should note that the Muses I mentioned earlier were flight attendants, and that Mr. Sakamoto was also a pilot. He lived in Athens for a long period with his wife and their two sons, which is why our beloved Eriko knows Greece so well. During her stay here, she was fortunate to have an exceptional teacher, Mrs. Stella Tragganida.

Dear friends,

Allow me to present Mr. Ryo Ogawa.

Enjoy him.

PROLOGUE

There are people who pass through our lives like gentle winds: they make no noise, yet they leave the sky clearer behind them. People who, even though they belong to different languages, continents, and cultures, speak directly to the heart. Mr. Ryo Ogawa is one of those people.

Today, we are not simply presenting a former captain of Japan Airlines’ Boeing 747 aircraft, nor only the Deputy Director of the Yokohama Museum of Art. Today, we are presenting a friend. A friend from the past. A friend from a golden era—those years we lived at Dionysiou Areopagitou 18, facing what is now the Acropolis Museum.

From Athens to Sakura City in Japan, from the cockpit of a jumbo jet to the halls of a modern art museum, from the village of Gorgogyri to the skies above the world, Ryo Ogawa’s journey is one of dignity, humility, and deep humanity.

The interview that follows is not merely a series of questions and answers. It is a testimony of memory. A dialogue between cultures. A meeting point between friendship, life, and time.

THE INTERVIEW

Mr. Ogawa, thank you very much for accepting our invitation to this interview. We would like to begin with our usual opening question.

What do you remember from your childhood, and what memories have stayed with you from those early years?

When I was a child, I loved animals very much and could observe them for hours. That is why I never missed the opportunity to visit the zoo of my city almost every month. It was located about thirty minutes away from my home.

At what age did you decide to become a pilot, and what was the stimulus that led you to this choice?

I decided to become a pilot when I was a high school student, at the age of sixteen. The stimulus for this decision was the sky itself. I discovered its magic while lying on the grass of the university yard, gazing at it.

You were born a few years after the destruction of Nagasaki and Hiroshima. Do you remember what the older generations told you about this tragedy?

I was born eight years after the atomic bomb attacks, so I have no personal memories of that event. Moreover, my hometown is far from those cities. I truly realized the scale of the destruction when I started attending elementary school.

Since you were until recently one of JAL’s top pilots, if you were in the position of the pilots who dropped the bombs, would you have done the same?

I never worked on bomber aircraft, so I cannot answer this question with certainty. However, I do not believe that I would ever be able to do such a thing.

In 1985, JAL selected you to stay in Greece for about two years, operating the Athens–Karachi–Athens route. What do you remember from that period?

I lived in Greece from July 1985 until July 1987. I remember many beautiful things, including, of course, the Govinas family. Thanks to them, we experienced many wonderful moments.

When you decided to come to Greece, did you ever imagine that you would become the best man at Alekos and Rania’s wedding in Gorgogyri?

No, I never imagined such a thing! It is one of the most important memories of my life. Staying in Gorgogyri with you and participating in the wedding were truly unique experiences.

We have heard that during one Easter, while driving up the mountain, you had a small accident with a flat tire. Do you remember how the problem was solved?

Please, forget about it! (laughs)

When do you plan to visit Greece again?

I believed that the first opportunity would be last August, when I retired from JAL. However, immediately after my retirement I started my new job. Still, I believe I will return within the next five years. In three years I will retire from the Art Museum, and I hope that will be my first opportunity.

From your many years as a pilot, could you share one particularly pleasant and one almost unpleasant incident?

I have collected many pleasant experiences, but fortunately I never had a truly unpleasant flight.

What is your opinion of Greek people? What impressions did you form during the two years you lived in Athens?

First of all, I would like to say that I love Greek people! (laughs) You are bright, talkative, critical thinkers with great endurance. I believe you truly enjoy life—although when you say a meeting is at 10:00, you may arrive at 11:00!

Are there common elements between the two peoples?

Yes, there are many. Differences depend more on individuals than on nations.

Could you describe your farewell flight as a captain?

I flew to Boston with one of my best friends, a young and reliable first officer. When I returned to my office in Narita, many beloved people were waiting to congratulate me. I received so many bouquets that Kimiyo decorated the entrance of our house—it looked like a flower shop!

In 2011, your country experienced dramatic moments. How are things today, and where were you on that day?

Nothing in my area was affected. However, even today, hundreds of thousands of people cannot return to their homes in Fukushima due to radiation. I remember I was driving and had stopped at a red light when the earthquake struck. Kimiyo was in Tokyo shopping and could not return home that day, but fortunately she stayed at Shingo’s house.

Since last October, you have been Deputy Director of the Yokohama Museum of Art. How did this come about?

I submitted my application along with a summary and a short proposal for the museum. Later, I learned that there were 131 candidates, including myself. I was shocked! The museum was built 25 years ago and is the largest art museum in Yokohama.

What was your favorite food in Greece, and what do you miss most?

moussaka! Lambrini’s.

Who are your favorite painters, musicians, poets, or writers?

I like many painters, including Europeans such as Gustave Caillebotte. Recently, I have also admired the works of Kanzan Shimomura, a famous Japanese painter.

Do you have any hobbies?

Yes, of course! I enjoy playing the saxophone. I play classical music, not jazz.

Finally, what would you like to say to your friends in Greece?

I had an exceptional experience in Greece thanks to the families of Spyros and Alekos. I always think of you and deeply appreciate you all.

EPILOGUE

Some farewells are not endings, but promises. And the voice of Ryo Ogawa, heard through these words, does not say “goodbye,” but “until we meet again.”

The sky was his profession. Art became his second flight. And people were always his true ground. From the cockpit of a Boeing 747 to the halls of a great museum, Ryo Ogawa proved that true navigation is not about destinations, but about how one lives.

For us, he is not simply a Japanese friend. He is family. A man who shared Greek tables, village weddings, mountain Easters, laughter, delays, and unforgettable moments.

Distances may remain great, but true friendship needs no map.

Ryo-san, we are waiting for you.

The sky already knows the way.

WITH LOVE PEPOS-POOF-PEPE-EPIKOUROS - FUJI TOMO KAZU.

The Muses of Japan

Here is the Japanese translation. I hope it is a good translation so that my dear friends can understand at least the basics of the interview, and above all, understand the love and respect I have in my heart for all these wonderful friends. I love you all.


親愛なる友人の皆さま、そして当ブログをご訪問くださった皆さまへ。
本日は、古き良き時代の友人をご紹介いたします。ディオニシウ・アレオパギトゥ18番地、現在のアクロポリス博物館の向かいで過ごした、あの黄金の日々の友人です。
ご紹介するのは、小川亮（Ryo Ogawa）氏。最近まで JAL（日本航空） のボーイング747型機の機長を務め、昨年10月より 横浜美術館の副館長 を務めておられます。
小川氏は 君代（Kimiyo） さんとご結婚され、亮ハイ、慎吾、そして美しい明子（Akiko） という三人のお子さまがいらっしゃいます。ご家族は 佐倉市 の美しいご自宅にお住まいで、1990年にはその家にギリシャから二人の友人、ペポ＝エピクロス・ゴビナス と フランス育ちのゴルティニア出身、ニコラオス・ストリコス を迎えてくださいました。
しばし皆さまを「日の出づる国」日本へご案内いたします。
こんにちは、リョウさん。
私が最初に彼について投稿したのは、ずいぶん昔のことです。今では、リョウにはたくさんの孫がいます。しかしここで、彼の家族、そして私たちが知り合うきっかけとなった 三人のミューズ について触れさせてください。それは 坂本氏のご家族、ミエ、ユミコ、ヒロコ、マサミ、エミ、ケイコ、そして多くの大切な友人たちとの出会いでもありました。
ユミコ、ヒロコ、マサミ。この三人のミューズと私は、ディオニシウ・アレオパギトゥ18番地で初めて出会いました。私は今でも、友人と、ローラと、そして近いうちには小さなイオナスと共にアクロポリス博物館を訪れるたび、その場所に敬意を捧げています。
すべては、私がミューズたちに振る舞った二つのおもてなしから始まりました。焼き栗とオーブンで焼いたマルメロです。その小さな行為から、素晴らしく、唯一無二の友情 が生まれ、今日まで続いています。
それは 40年前のこと。信じがたいですが、真実です。
2025年には、私の愛する姪たち イロ と ディミトラ が日本を訪れ、リョウと君代、ミエとユメタ、エリコ、カズノブ、タラッサ、ユウト、エナ、レイ と再会しました。彼女たちは忘れられない時間を過ごしました。
一か月後には、愛する ミルト＝ミナ が アレクサンドロス と共に新婚旅行で日本を訪れ、私たちの大切な エリコ と再会しました。ここで改めて、彼女の助けに感謝いたします。
友人の皆さま、もしこの方々の優しさと品格について語り続けるなら、何か月も必要でしょう。二年前、私たちは悲しい別れを経験しました。ミエの夫であり、私たちの大切な友人マコ がこの世を去りました。医師でありながら、心臓に裏切られてしまいました。
毎年5月、私とローラ、そして数名の親しい友人たちは マコ の思い出を偲んでいます。ミエさん、どうか強くあってください。
さて、ここからは、私たちの友人であり、クンバーロ（結婚の証人）でもある 小川亮氏 のインタビューをご紹介します。先ほど触れたミューズたちは客室乗務員であり、坂本氏 もまたパイロットでした。彼は妻と二人の息子と共に長期間アテネに滞在しており、そのため、私たちの愛する エリコ はギリシャについて非常に詳しいのです。彼女は滞在中、素晴らしい教師 ステラ・トラガニダ先生 に恵まれました。
親愛なる友人の皆さま、
小川亮氏をご紹介します。
どうぞ、お楽しみください。

WITH LOVE PEPE - FUJI TOMO KAZU.

ΜΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΟΝ ΦΙΛΟ ΜΑΣ ΤΟΝ RYO, ΣΕ ΚΑΠΟΙΕΣ ΜΟΥΣΕΣ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΣΤΟΥ ΥΠΕΡΟΧΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΜΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ.

Aγαπητοί μας φίλοι, εκλεκτοί επισκέπτες του ιστολογίου μας σήμερα θα σας παρουσιάσω έναν φίλο από τα παλιά, έναν φίλο της χρυσής εποχής που ζήσαμε στην Διον. Αρεοπαγίτου 18 απέναντι από το σημερινό Μουσείο της Ακρόπολης. Θα σας παρουσιάσω τον δικό μας mr OGAWA [RYO OGAWA] μέχρι πρόσφατα κυβερνήτη αεροσκαφών τζάμπο 747 της JAL [JAPAN AIRLINES] και από τον περασμένο Οκτώβριο αναπληρωτής διευθυντής στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της YOKOHAMA. Είναι παντρεμένος με την Kimiyo και έχει τρία παιδιά τον Ryohay, ton Shinko, και την πανέμορφη Akiko. Διαμένουν στην πόλη ΣΑΚΟΥΡΑ σ’ ένα πανέμορφο σπίτι, σ’ αυτό το σπίτι είχαν φιλοξενήσει το 1990 δυο φίλους από την Ελλάδα, τους Πέπο-Επίκουρο Γκοβίνα και τον Γορτύνιο Γαλλοαναθρεμένο Νικόλαο Στρίκο. Θα σας μεταφέρω για λίγο στη χώρα του ανατέλλοντος Ηλίου, στην μακρινή Ιαπωνία, Κονιτσεβά RYO SAN.

Την πρώτη ανάρτηση την είχα κάνει αρκετά χρόνια πριν, σήμερα ο φίλος μας ο RYO έχει πολλά εγγόνια. Θα μου επιτρέψετε όμως να μνημονεύσω τις τρεις Μούσες που ήταν η αιτία να γνωρίσουμε την οικογένεια του RYO, την οικογένεια, του κ. Σακαμότο, την οικογένεια της Μίε, της Γιουμίκο, της Χιρόκο, της Μασσαμί, της Έμι, της Κέ'ι'κο, και πολλών ακόμα φίλων.  YUMIKO, HIROKO, MASSAMI, αυτές ήταν οι τρεις Μούσες που γνώρισα αρχικά στην Αρεοπαγίτου 18, εκεί που αποτίνω φόρο τιμής κάθε φορά που επισκέπτομαι το Μουσείο είτε με φίλους είτε με την Λόλα και σύντομα με τον Ιωνάκο μας. 

Όλα ξεκίνησαν από δύο κεράσματα που έκανα στις Μούσες: κάστανα ψητά και κυδώνια στο φούρνο. Από αυτή την πράξη ξεκίνησε μία ΥΠΕΡΟΧΗ - ΜΟΝΑΔΙΚΗ φιλία που διαρκεί έως και σήμερα. Μιλάμε για 40 χρόνια πριν!! Απίστευτο κι όμως αληθινό. Το 2025 οι αγαπημένες μου ανιψιές, ΗΡΩ και ΔΗΜΗΤΡΑ επισκέφθηκαν την Ιαπωνία και συναντήθηκαν με τον RYO και την KIMIYO, την MIE και τον YUMETA, την ERIKO, τον KAZUNOBU, την ΘΑΛΑΣΣΑ, τον YUTO, την ENA και τον REI. Έζησαν κοντά τους μοναδικές - αξέχαστες στιγμές. Έναν μήνα αργότερα ταξίδευε για γαμήλιο ταξίδι στην Ιαπωνία η αγαπημένη μας Μυρτώ - Μίνα με τον Αλέξανδρο. Συναντήθηκαν με την αγαπημένη μας Eriko την οποία ευχαριστώ και πάλι για την βοήθεια. Φίλες και φίλοι αν συνεχίσω να σας μιλάω για την καλοσύνη και την ευγένεια όλων τον πιο πάνω φίλων μου θα χρειαστούμε πολλούς μήνες. 

Πριν δύο χρόνια είχαμε μία δυσάρεστη απώλεια, μας αποχαιρέτησε ο πολύ αγαπημένος μας φίλος ο ΜΑΚΟ, ο σύζυγος της Μίε [MIE] αν και γιατρός τον πρόδωσε η καρδιά του. Κάθε Μά'ι'ο εγώ, η Λόλα και κάποιοι εκλεκτοί φίλοι τιμούμε την μνήμη του MAKO, κουράγιο Mie. Ας έρθω όμως στην συνέντευξη που μας έδωσε ο φίλος μας και κουμπάρος μας Ryo Ogawa. Να αναφέρω πως οι Μούσες που προανάφερα ήταν αεροσυνοδοί, και πως ο κ. Sakamoto ήταν κι αυτός πιλότος και είχε μείνει μαζί με την γυναίκα του και τα δύο αγόρια αρκετό διάστημα στην Αθήνα και γι' αυτό η αγαπημένη μας Eriko γνωρίζει πάρα πολλά πράγματα για την Ελλάδα, ευτύχησε να έχει κατά την εδώ παραμονή της μία υπέροχη κυρία για δασκάλα, την κ. ΣΤΕΛΛΑ ΤΡΑΓΓΑΝΙΔΑ. Φίλες και Φίλοι σας παρουσιάζω τον κ. Ryo Ogawa. Απολαύστε τον. 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν από τη ζωή μας σαν ευγενικοί άνεμοι: δεν κάνουν θόρυβο, αλλά αφήνουν πίσω τους καθαρό ουρανό. Άνθρωποι που, ακόμη κι αν ανήκουν σε άλλες γλώσσες, άλλες ηπείρους και άλλες παραδόσεις, μιλούν απευθείας στην καρδιά. 

Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι και ο κ. Ryo Ogawa.

Σήμερα δεν παρουσιάζουμε απλώς έναν πρώην κυβερνήτη αεροσκαφών της Japan Airlines, ούτε μόνο έναν αναπληρωτή διευθυντή ενός μεγάλου Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης. Σήμερα παρουσιάζουμε έναν φίλο. Έναν φίλο από τα παλιά. Από εκείνα τα χρόνια που οι φιλίες γεννιούνταν χωρίς σκοπιμότητες και επιβίωναν χωρίς σύνορα.

Από τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου 18, απέναντι από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης, μέχρι τη Sakura της Ιαπωνίας, από το Γοργογύρι Τρικάλων μέχρι τα cockpit των Boeing 747, η διαδρομή του Ryo Ogawa είναι μια διαδρομή ζωής γεμάτη σεμνότητα, αξιοπρέπεια και βαθιά ανθρωπιά.

Η συνέντευξη που ακολουθεί δεν είναι τυπική. Είναι μια κατάθεση μνήμης. Ένας διάλογος ανάμεσα σε πολιτισμούς, ανάμεσα σε φίλους, ανάμεσα σε ανθρώπους που έμαθαν να βλέπουν τον κόσμο όχι μόνο από ψηλά, αλλά και με καθαρή ματιά.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Κύριε Ogawa, σας ευχαριστούμε που δεχθήκατε να παραχωρήσετε αυτή τη συνέντευξη και θα θέλαμε να ξεκινήσουμε με την καθιερωμένη μας ερώτηση.

Τι θυμόσασταν από την παιδική σας ηλικία και τι είναι αυτό που κουβαλάτε στη μνήμη σας από τα παιδικά σας χρόνια;

Μου άρεσαν πολύ τα ζώα όταν ήμουν μικρός και μπορούσα να τα παρατηρώ για ώρες. Γι’ αυτό δεν έχανα ευκαιρία και επισκεπτόμουν σχεδόν κάθε μήνα τον ζωολογικό κήπο της πόλης μου, ο οποίος βρισκόταν περίπου 30 λεπτά από το σπίτι μου.

Σε ποια ηλικία αποφασίσατε να γίνετε πιλότος και ποιο ήταν το ερέθισμα που σας οδήγησε σε αυτή την επιλογή;

Αποφάσισα να γίνω πιλότος όταν ήμουν μαθητής Λυκείου, σε ηλικία 16 ετών. Το ερέθισμα για αυτή μου την επιλογή ήταν ο ουρανός. Ανακάλυψα τη μαγεία του όταν τον παρατηρούσα ξαπλωμένος στο γρασίδι της αυλής του πανεπιστημίου.

Γεννηθήκατε λίγα χρόνια μετά την καταστροφή του Ναγκασάκι και της Χιροσίμα. Θυμάστε τι σας έλεγαν οι μεγαλύτεροι γι’ αυτή την τραγωδία;

Γεννήθηκα οκτώ χρόνια μετά την επίθεση με τις ατομικές βόμβες, επομένως δεν θυμάμαι κάτι προσωπικά. Επιπλέον, η γενέτειρά μου βρίσκεται μακριά από αυτές τις πόλεις. Συνειδητοποίησα το μέγεθος της καταστροφής όταν ξεκίνησα τη φοίτησή μου στο Δημοτικό σχολείο.

Επειδή μέχρι πρόσφατα υπήρξατε ένας από τους κορυφαίους πιλότους της JAL, αν ήσασταν στη θέση των πιλότων που έριξαν τις βόμβες, θα κάνατε το ίδιο;

Ποτέ δεν εργάστηκα σε βομβαρδιστικά αεροσκάφη, οπότε δεν μπορώ να απαντήσω με βεβαιότητα. Παρ’ όλα αυτά, δεν πιστεύω ότι θα μπορούσα ποτέ να κάνω κάτι τέτοιο.

Το 1985 η JAL σας επέλεξε να μείνετε για περίπου δύο χρόνια στην Ελλάδα, εκτελώντας την πτήση Αθήνα–Καράτσι–Αθήνα. Τι θυμάστε από εκείνη την περίοδο;

Έμεινα στην Ελλάδα από τον Ιούλιο του 1985 έως τον Ιούλιο του 1987. Θυμάμαι πολλά όμορφα πράγματα, συμπεριλαμβανομένης φυσικά της οικογένειας Γκοβίνα. Ζήσαμε πολύ ευχάριστες στιγμές χάρη σε αυτούς.

Όταν αποφασίσατε να έρθετε στην Ελλάδα, φανταζόσασταν ποτέ ότι θα γινόσασταν κουμπάρος στον γάμο του Αλέκου και της Ράνιας στο Γοργογύρι;

Όχι, ποτέ δεν το φανταζόμουν! Είναι μία από τις πιο σημαντικές αναμνήσεις της ζωής μου. Η παραμονή μου στο Γοργογύρι και η συμμετοχή μου στον γάμο ήταν μοναδικές εμπειρίες.

Θυμάστε το περιστατικό με το λάστιχο στο βουνό ένα Πάσχα;

Σας παρακαλώ, ξεχάστε το! (γέλια)

Πότε σκοπεύετε να επισκεφθείτε ξανά την Ελλάδα;

Πίστευα ότι η πρώτη ευκαιρία θα ήταν τον περασμένο Αύγουστο, όταν συνταξιοδοτήθηκα από την JAL. Ωστόσο, αμέσως μετά ξεκίνησα τη νέα μου εργασία. Πιστεύω όμως ότι θα έρθω ξανά μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Σε τρία χρόνια θα συνταξιοδοτηθώ από το Μουσείο Τέχνης και ελπίζω τότε να είναι η πρώτη μου ευκαιρία.

Από την πολυετή εμπειρία σας ως πιλότος, ποια είναι ένα ευχάριστο και ένα παρ’ ολίγον δυσάρεστο περιστατικό;

Έχω πολλές ευχάριστες αναμνήσεις, αλλά ευτυχώς δεν αντιμετώπισα ποτέ κάποια πραγματικά δυσάρεστη πτήση.

Ποια είναι η γνώμη σας για τους Έλληνες;

Αγαπώ τους Έλληνες! (γέλια) Είστε λαμπεροί, ομιλητικοί, με κριτική σκέψη και μεγάλες αντοχές. Απολαμβάνετε τη ζωή, αν και όταν λέτε ραντεβού στις 10:00 μπορεί να έρθετε και στις 11:00!

Υπάρχουν κοινά στοιχεία μεταξύ των δύο λαών;

Ναι, υπάρχουν πολλά. Οι διαφορές εξαρτώνται περισσότερο από τα άτομα παρά από τα έθνη.

Περιγράψτε μας το τελευταίο σας ταξίδι ως κυβερνήτης.

Πέταξα στη Βοστώνη με έναν από τους καλύτερους φίλους μου, έναν νεαρό και αξιόπιστο πρώτο αξιωματικό. Όταν επέστρεψα στη Ναρίτα, με περίμεναν πολλοί αγαπημένοι άνθρωποι με ανθοδέσμες. Η Kimiyo στόλισε την είσοδο του σπιτιού μας, που έμοιαζε με ανθοπωλείο!

Το 2011 η Ιαπωνία δοκιμάστηκε σκληρά. Πού βρισκόσασταν τότε;

Οδηγούσα και σταμάτησα σε κόκκινο φανάρι όταν έγινε ο σεισμός. Η περιοχή μου δεν επηρεάστηκε, αλλά ακόμη και σήμερα πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να επιστρέψουν στη Φουκοσίμα.

Από τον περασμένο Οκτώβριο είστε υποδιευθυντής στο Μουσείο Τέχνης της Yokohama. Πώς προέκυψε αυτό;

Υπέβαλα αίτηση μαζί με συνοπτική πρόταση. Οι υποψήφιοι ήταν 131. Το μουσείο είναι το μεγαλύτερο στην πόλη και λειτουργεί εδώ και 25 χρόνια.

Ποιο ήταν το αγαπημένο σας φαγητό στην Ελλάδα;

Ο μουσακάς της Λαμπρινής.

Έχετε χόμπι;

Ναι, παίζω σαξόφωνο. Κλασική μουσική, όχι τζαζ.

Κλείνοντας, τι θα θέλατε να πείτε στους φίλους σας στην Ελλάδα;

Η εμπειρία μου στην Ελλάδα ήταν εξαιρετική χάρη στην οικογένεια του Σπύρου και του Αλέκου. Σας σκέφτομαι πάντα και σας εκτιμώ βαθιά.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Υπάρχουν αποχαιρετισμοί που δεν είναι τέλος, αλλά υπόσχεση. 

Και η φωνή του Ryo Ogawa, όπως ακούγεται μέσα από αυτές τις γραμμές, δεν λέει «αντίο», αλλά «θα ξαναϊδωθούμε».

Ο ουρανός υπήρξε το επάγγελμά του. Η τέχνη, η δεύτερη του πτήση. Και οι άνθρωποι, πάντα, το σταθερό του έδαφος. Από το κόκπιτ μέχρι τις αίθουσες ενός μουσείου, ο Ryo Ogawa απέδειξε ότι η αληθινή πλοήγηση δεν αφορά μόνο προορισμούς, αλλά στάση ζωής.

Για εμάς, δεν είναι απλώς ένας Ιάπωνας φίλος. Είναι ένας άνθρωπος που έγινε οικογένεια. Που έδεσε τη μοίρα του με ελληνικά τραπέζια, με γάμους σε χωριά, με Πάσχα στο βουνό, με καθυστερημένα ραντεβού και με άφθονο γέλιο.

Και όσο κι αν οι αποστάσεις παραμένουν μεγάλες, η φιλία —όταν είναι αληθινή— δεν χρειάζεται χάρτες.

Ryo-san, σε περιμένουμε.

Ο ουρανός ξέρει τον δρόμο.

ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΥ ΠΕΠΟΥ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟΥΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΦΙΛΟΥΣ ΤΟΥ.

Είχα την τύχη να γνωρίσω υπέροχους ανθρώπους/

Χωρίς ποτέ να το φανταστώ πως άξιζα τέτοιας ευλογίας/

Δεν το επεδίωξα, απλά ήταν στο πεπρωμένο μου/

Αυτοί οι υπέροχοι άνθρωποι στην πορεία έγιναν φίλοι και δάσκαλοι.

Δεν μπορώ να σας περιγράψω τι είδους έξαρση και πόση/

Και το πόσο όμορφα συναισθήματα με πλημμύριζαν/

Και συνεχίζουν να με πλημμυρίζουν/

Κάθε φορά που συναντούσα και συναντώ τους υπέροχους φίλους μου.


Άνθρωποι από πολλά μέρη του πλανήτη μας/

Νοτιοαφρικανούς, Ιάπωνες, Φινλανδούς και Ιταλούς/

Αλλά και Γάλλους, Νορβηγούς, Αυστραλούς και Ισπανούς/

Ανάμεσα τους και Γερμανούς, Νεοζηλανδούς, Σουηδούς,

Πιαλειώτες, Κορωπιώτες και Λημνιώτες και Μανδραίους.


Θεωρώ αδύνατον παρόμοια εμπειρία να έχει ζήσει άλλος άνθρωπος/

Μόνο σε όνειρο ίσως, τέτοια ευλογία δεν δίδεται σε πολλούς/

Το πώς και το γιατί μην με ρωτάτε γιατί κι εγώ το αγνοώ/

Ίσως την απάντηση την βρείτε στα Ελευσίνια μυστήρια.

Έρρωσθε και Ευδαιμονείτε.

ΕΝΑΣ ΝΟΝΟΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΒΑΠΤΙΣΤΗΡΑ ΠΕΠΟΣ ΚΑΙ ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΒΑΛΙΟΥΤΗ [MV] Interiors by Marianthi Valiouti.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ευάγγελος και Μαριάνθη

Υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν στη ζωή μας αθόρυβα, σαν μικρές σπίθες, και με τα χρόνια αποδεικνύονται ολόκληρες φωτιές. Δεν χρειάζονται θόρυβο, ούτε επιβεβαίωση· αρκεί το έργο τους, η στάση τους, η ευγένεια της ψυχής τους. Και υπάρχουν στιγμές που νιώθεις πως οφείλεις να μιλήσεις γι’ αυτούς, όχι για να τους υψώσεις, αλλά για να πεις την αλήθεια: ότι το φως υπάρχει ακόμα.

Δεν συνηθίζω να παρουσιάζω δικά μου πρόσωπα στο ιστολόγιο. Όχι από απόσταση, αλλά από σεβασμό. Πιστεύω πως οι άνθρωποι πρέπει πρώτα να μιλούν με τις πράξεις τους και ύστερα με τα λόγια των άλλων. Όμως όταν οι πράξεις αυτές αγγίζουν τον πολιτισμό, την κοινωνία, την τέχνη, τον αλτρουισμό — όταν δηλαδή γίνονται παράδειγμα — τότε η σιωπή μοιάζει με παράλειψη.

Η σημερινή ανάρτηση είναι ιδιαίτερη. Είναι εξομολόγηση, είναι μνήμη, είναι συγγνώμη, είναι περηφάνια. Αφορά τη Μαριάνθη· τη βαπτιστήρα μου. Ένα παιδί που το είδα να μεγαλώνει, να ονειρεύεται, να πονά, να δημιουργεί, να τολμά. Και το πιο σπουδαίο: να παραμένει άνθρωπος.

Κάποιες φορές οι νονοί νομίζουν πως ο ρόλος τους τελειώνει με το λάδι και το κερί. Κι όμως, αρχίζει τότε. Αρχίζει με την παρουσία, τη συνέπεια, την ευθύνη. Κι εγώ, όπως κάθε άνθρωπος, δεν στάθηκα πάντα αντάξιος αυτής της ευθύνης. Σήμερα λοιπόν δεν γράφω μόνο για να παινέψω· γράφω για να αναγνωρίσω, να ζητήσω συγγνώμη, να πω «είμαι εδώ».

Ας ξεκινήσω από την αρχή.
Κάντζα, 31/01/26

Φίλες και φίλοι, καλησπέρα.

Η σημερινή ανάρτηση είναι πολύ ιδιαίτερη, γιατί αφορά τη Μαριανθούλα μας, τη βαπτιστήρα μου.

Δεν συνηθίζω να παρουσιάζω δικά μου πρόσωπα στο ιστολόγιο, εκτός αν με τις πράξεις τους — κοινωνικές, επαγγελματικές, καλλιτεχνικές ή γενικότερα αλτρουιστικές — παρουσιάζουν ένα ενδιαφέρον που μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση.

Η Μαριανθούλα είναι κόρη του Μανδραγόρα και της Νίκης. Τον Μανδραγόρα τον γνώρισα στον στρατό· είχε κάνει ένα διάλειμμα από τις πειρατικές του ιστορίες και ήρθε να υπηρετήσει τη θητεία του. Γίναμε φίλοι και, αργότερα, βάφτισα την κόρη του.

Όταν ήταν μικρή, μαζί με την κόρη μου και τον αδερφό της, τα μάζευα στον κήπο του σπιτιού τους στη Μάνδρα και τους έλεγα αληθινές ιστορίες. Θυμάται ακόμα εκείνες τις όμορφες στιγμές. Κάποτε μάλιστα, πριν λίγα χρόνια, διάβασα ένα παλιό σημείωμά της που έγραφε:

«Σήμερα είμαι πολύ στεναχωρημένη, γιατί ενώ ο νονός μου είπε πως θα έρθει, τελικά δεν ήρθε. Όταν βρεθούμε θα τον μαλώσω. Γιατί, νονέ μου, δεν ήρθες;»

Όταν μου το διάβασε, με πήραν τα δάκρυα. Μάλωσα εγώ τον εαυτό μου, γιατί άθελά μου πίκρανα τη βαπτιστήρα μου. Την πήρα στην αγκαλιά μου και της ζήτησα — έστω και αναδρομικά — συγγνώμη.

Σήμερα της ζητώ και δημόσια συγγνώμη.

Δεν υπάρχει χειρότερη συμπεριφορά από το να πληγώνεις ένα παιδί που σ’ αγαπά.

Το 2019, στο τέλος του χρόνου, φιλοξενήσαμε στο χωριό τη βαπτιστήρα μου με τα παιδιά της και τον σύζυγό της. Να σας πω εδώ πως εν τω μεταξύ είχε παντρευτεί τον Ευάγγελο — ένα εξαιρετικό παιδί, που στην πορεία αποδείχθηκε καταπληκτικός σύζυγος και πατέρας.

Τότε ενθουσιάστηκε με την εικαστική παρέμβαση που είχαμε κάνει στο σχολείο του χωριού. Όταν επέστρεψε στη Μάνδρα, ως καλλιτέχνης πλέον, φιλοτέχνησε με δικά της έξοδα το σχολείο των παιδιών της. Έχει καλλιτεχνική ευαισθησία και χάρισε μεγάλη χαρά στα παιδιά.

Εύγε, Μαριανθούλα.

Κάποια στιγμή μού πρότεινε να κάνουμε μαζί μία έκθεση. Ζωγραφίζει τόσο καλά, που είμαι βέβαιος πως, αν κάποτε οι πίνακές μου κοστίζουν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, οι δικοί της θα κοστίζουν εκατομμύρια.

Η έκθεση τελικά δεν έγινε, γιατί εγώ στο μεταξύ παρουσίαζα τα έργα μου στο Μουσείο Μεταμόρφωσης Υλικών στο Παρίσι και στο ατελιέ του Michigan.

Η Μαριανθούλα έχει πάρει από τον πατέρα της το εμπορικό δαιμόνιο και από τη μητέρα της την καλλιτεχνική ευαισθησία. Λέει πως από αγάπη προς εμένα, τον νονό της, πήρε τη φιλαναγνωσία, την ποιητική έφεση και την αλτρουιστική συμπεριφορά. Ως φαίνεται, το λάδι που της ρίξαμε ήταν γνήσιο και έπιασε τόπο.

Σπούδασε αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων. Δύο κοπέλες έχω γνωρίσει με αυτή την αισθητική: τη Χαρούλα και τη Μαριανθούλα. Η Χαρούλα θα μπορούσε να γράψει ιστορία, αλλά δεν τόλμησε. Η Μαριανθούλα τόλμησε — και το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό.

Παρακολουθώ την πορεία της χρόνια τώρα. Εκεί που νομίζεις πως δεν υπάρχει λύση, εκείνη βρίσκει άπειρες. Αυτό είναι ταλέντο. Και μάλιστα μεγάλο.

Ταξιδεύει, ενημερώνεται, παρακολουθεί τα τεκταινόμενα και — ναι — δεν ξεχνά να συμβουλεύεται τον νονό της λόγω της σχέσης μου με την Ιαπωνία. Άλλωστε, οι Ιάπωνες έχουν την απλότητα της αρχιτεκτονικής στο DNA τους. Έχει ήδη προγραμματίσει ταξίδι εκεί, για να δει από κοντά τις νέες τάσεις.

Το να βλέπεις έναν άνθρωπο που αγαπάς να αναδύεται επαγγελματικά μόνο και μόνο χάρη στην αξία του, είναι ευλογία.

Φίλες και φίλοι, εύχομαι και τα δικά σας βαπτιστήρια να είναι τόσο χαρισματικά όσο η Μαριανθούλα μας.

Μαριανθούλα, συνέχισε.

Συνέχισε να μας κάνεις υπερήφανους.

ΠΟΙΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΡΙΑΝΘΗ

«Μαριάνθη»

Δεν χτίζεις χώρους·

χτίζεις ανάσες.

Παίρνεις το άδειο

και του δίνεις φως.

Στα χέρια σου

οι τοίχοι θυμούνται

πως κάποτε ήταν ιδέες

κι όχι όρια.

Προχωράς σιωπηλά,

μα όπου περνάς

μένει μια αρμονία

σαν υπόσχεση.

Κι εγώ —

ένας νονός που άργησε —

σε κοιτώ

και λέω επιτέλους:

ήρθα.

Υ.Γ.

Η βαπτιστήρα μου, από αγάπη για το Μαγευτικό και Πανέμορφο Γοργογύρι, προσφέρθηκε να εκπονήσει δωρεάν εικαστική μελέτη για την αναβάθμιση του χωριού.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Και αν κάτι μένει στο τέλος, δεν είναι οι τίτλοι ούτε τα έργα, αλλά η στάση. Η Μαριάνθη δεν είναι απλώς μια ταλαντούχα δημιουργός· είναι μια ήσυχη δύναμη. Από αυτές που δεν ζητούν χώρο, αλλά τον μεταμορφώνουν. Από αυτές που δεν φωνάζουν, αλλά μένουν.

Κι αν κάποτε αναρωτηθούμε τι αφήσαμε πίσω μας, η απάντηση ίσως είναι απλή: αφήσαμε ανθρώπους καλύτερους απ’ ό,τι τους βρήκαμε. Αν αυτό συμβεί έστω και μία φορά, τότε άξιζε όλη η διαδρομή.

Σας χαιρετώ με σεβασμό και επικούρεια διάθεση Επίκουρος ο Γοργογυραίος.

[vivlio] ΠΑΡΙΣΙ ένας μεγάλος - διαχρονικός έρωτας γεννήθηκε 2008 Moira σ' ευχαριστούμε.

Πρόλογος

Μουσείο ORSAY

Υπάρχουν ταξίδια που τα προγραμματίζεις, τα οργανώνεις, τα φωτογραφίζεις και τα θυμάσαι.
Και υπάρχουν κι εκείνα τα άλλα∙ τα ταξίδια που δεν έγιναν για να τα θυμάσαι, αλλά για να σε φτιάξουν. Για να σου αλλάξουν ανεπαίσθητα τον τρόπο που κοιτάς τους ανθρώπους, τις πόλεις, τον χρόνο. Τα ταξίδια που δεν γράφτηκαν ποτέ σε ημερολόγια, γιατί γράφτηκαν κατευθείαν μέσα σου.
Οι πόλεις, λένε, έχουν ψυχή. Μα η αλήθεια είναι πως την ψυχή τους τη δανείζονται από τους ανθρώπους που τις περπάτησαν με ανοιχτή καρδιά. Έτσι και το Παρίσι: δεν είναι μόνο δρόμοι, γέφυρες, μουσεία και φωτισμένοι πύργοι. Είναι στιγμές. Είναι βλέμματα που συναντήθηκαν χωρίς λόγια. Είναι παρέες που γέλασαν δυνατά σε μικρά διαμερίσματα, που χάθηκαν σε μετρό, που έσμιξαν ξανά γύρω από ένα ποτήρι κρασί ή σαμπάνιας.
Κάποιες φορές, η ζωή –σπάνια αλλά γενναιόδωρα– σου χαρίζει ανθρώπους και χρόνους που μοιάζουν να έχουν συμφωνήσει μυστικά μεταξύ τους. Τότε γεννιούνται οι «ονειρικές ομάδες», οι παρέες που δεν δημιουργήθηκαν από ανάγκη αλλά από συγχρονισμό. Παρέες που δεν ήξεραν πως ζούσαν κάτι σπουδαίο τη στιγμή που το ζούσαν∙ το κατάλαβαν πολύ αργότερα, όταν ο χρόνος έκανε πίσω και τους το έδειξε καθαρά.
Αυτό το κείμενο δεν είναι τουριστικό. Δεν είναι οδηγός πόλης. Δεν είναι χρονικό γεγονότων. Είναι ένα άνοιγμα μνήμης. Ένα μικρό παράθυρο σε εκείνες τις στιγμές που, αν και φαινομενικά απλές, κουβαλούν μέσα τους όλη την ουσία του «μαζί». Γιατί τελικά, δεν είναι οι πόλεις που κάνουν τα ταξίδια αξέχαστα∙ είναι οι άνθρωποι που στέκονται δίπλα σου τη στιγμή που αντικρίζεις κάτι για πρώτη φορά.
Και αν η Ρώμη είναι η αιωνιότητα, το Παρίσι είναι η στιγμή. Η στιγμή που παγώνει για λίγα δευτερόλεπτα, όσο χρειάζεται για να ανοίξεις τα μάτια σου.

Φίλες και Φίλοι καλημέρα, χθες σας έστειλα ρεπορτάζ από το ταξίδι στην Αιώνια πόλη, το σημερινό κείμενο έχει να κάνει με τα πολλά ταξίδια στην πόλη του Φωτός, δηλαδή στο ερωτικό Παρίσι. Την πρώτη φορά που πήγαμε στο Παρίσι, ήταν το 2008 και η παρέα ήταν η drem team της ΟΚΡΑ αποτελούμενη από τους: Λόλα, Μελισσάνθη, Ηγέτης, Αστροτόμ και Επικούρειος Πέπος. Ήταν ένα μαγικό ταξίδι, ήταν Αύγουστος του 2008 και αυτό το ταξίδι έγινε χάρη στην αγαπημένη μας Μό'ι'ρα που μας παραχώρησε το διαμέρισμα δίπλα στον Πύργο του Ά'ι'φελ. Ζήσαμε 10 μέρες καταπληκτικές, θα αναφέρω μόνο ένα περιστατικό, το πρώτο βράδυ που φθάσαμε μας πήρε η Μό'ι'ρα και μας πήγε κοντά στον πύργο, πριν αντικρίσουμε τον φωτισμένο Πύργο μας είπε: κλείστε τα μάτια και μόλις σας πω θα τα ανοίξετε, περπατήσαμε περίπου 20 μέτρα με κλειστά μάτια και μας είπε να στρίψουμε δεξιά. Αυτό και κάναμε, λίγα δευτερόλεπτα πριν μας πει ανοίξτε τα μάτια σας ακούσαμε έναν θόρυβο, έναν γνωστό σε μένα θόρυβο που κάνει το πέταγμα του φελού της σαμπάνιας, εκείνη τη στιγμή μας είπε ανοίξτε τα μάτια σας, αυτό που αντικρίσαμε μας έκανε να χάσουμε τη φωνή μας για λίγα λεπτά!! Η Μό'ι'ρα κρατούσε στα χέρια της μία MOET και 6 ποτήρια, απέναντί μας έλαμπε ο Πύργος φωτισμένος!! Ήταν μία εικόνα μαγική, πρώτη φορά αντικρίζαμε τον Πύργο του Ά'ι'φελ. 

Ήταν η πρώτη μας επίσκεψη, μαγευτήκαμε τόσο πολύ που επισκεφθήκαμε το ερωτικό Παρίσι άλλες 4 φορές. Το μυστικό ήταν η παρέα, όλες τις φορές είχαμε την καλύτερη παρέα. Τις επόμενες φορές που πήγαμε ήταν πάντα την περίοδο των Χριστουγέννων, η Μό'ι'ρα έφευγε για Νότια Αφρική και άφηνε σε μας το διαμέρισμα. Σε κάποιο ταξίδι ήμασταν 14 άτομα, Λόλα, Μελισσάνθη, Ηγέτης, Αστροτόμ, Ειρήνη, Βασίλης, Ελένη, Δήμητρα, Ηρώ, Αρκάς, Νατάσα, Κώστας, Mr Alex και Πέπος. Αξέχαστες στιγμές που ούτε τότε είχαμε καταλάβει το τι ζούσαμε. Αν ξεκινήσω να διηγούμαι τις περιπέτειες αυτών των 5 ταξιδιών θα περάσουν 5 χρόνια και δεν θα έχω τελειώσει.

Επίλογος

ATELIE MICHIGAN

Τώρα που όλα αυτά ανήκουν πια στον χρόνο, μοιάζουν σχεδόν απίστευτα. Όχι γιατί δεν έγιναν, αλλά γιατί έγιναν χωρίς να το καταλάβουμε. Όπως συμβαίνει πάντα με τα πιο πολύτιμα πράγματα της ζωής. Ζήσαμε, γελάσαμε, περπατήσαμε, ταξιδέψαμε – χωρίς να ξέρουμε ότι κάποτε θα μιλάμε γι’ αυτά με μια γλυκιά νοσταλγία, σαν να περιγράφουμε κάτι ιερό.

Το Παρίσι μάς φιλοξένησε, αλλά δεν μας κράτησε. Μας άφησε να φύγουμε, παίρνοντας μαζί μας μόνο ό,τι αντέχει στον χρόνο: εικόνες, μυρωδιές, φωνές, ένα φως που άναβε κάθε φορά που κλείναμε τα μάτια. Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο δώρο του ταξιδιού∙ ότι δεν τελειώνει ποτέ πραγματικά. Συνεχίζει να ζει μέσα μας, να μας συντροφεύει σιωπηλά, να μας θυμίζει ποιοι ήμασταν όταν όλα ήταν πιο απλά και πιο αληθινά.

Οι παρέες αλλάζουν, οι δρόμοι απομακρύνονται, οι εποχές περνούν. Μα εκείνες οι στιγμές –οι αυθόρμητες, οι ανεπανάληπτες– παραμένουν άφθαρτες. Δεν χρειάζονται πολλές λέξεις, ούτε λεπτομέρειες. Αρκεί ένα όνομα, ένα γέλιο, ένας ήχος από φελλό σαμπάνιας που εκτοξεύεται στον αέρα, μπροστά σε έναν φωτισμένο πύργο.

Κι αν κάποτε αναρωτηθούμε τι άξιζε περισσότερο απ’ όλα, η απάντηση θα είναι απλή:

η παρέα.

Γιατί οι πόλεις, όσο όμορφες κι αν είναι, χωρίς ανθρώπους δεν λένε ιστορίες.

Κι εμείς, τότε, είχαμε τις πιο όμορφες.

Πάμε τώρα να πούμε λίγα λόγια για το Παρίσι.

Στο Ατελιέ του Michigan

Το Παρίσι ταυτίσθηκε ειδικά κατά την προπολεμική περίοδο, με τον ερωτισμό και τα τραγούδια αγάπης. Κι αυτή η φήμη εξακολουθεί μέχρι και σήμερα, καθώς όποιος το επισκέπτεται δεν παραλείπει και μια βόλτα από τα καφενεία που βρίσκονται σκορπισμένα στα σοκάκια του. Η χρυσή περίοδος του Γαλλικού ερωτικού τραγουδιού, ταυτίσθηκε με την δεκαετία του ’30. Το εύρισκε κάποιος σε αφθονία στα λαϊκά καμπαρέ της Μονμάρτης, όπως στον «Μαύρο Γάτο», στο Καρτιέ Λατέν, σε συνοικιακούς δρόμους, σε απόμερες πλατείες, όπου κυρίως τις νυχτερινές ώρες εγκαθίστονταν υπαίθριες ορχήστρες και τραγουδιστές με βραχνή φωνή. Ο θρύλος όμως δημιουργήθηκε από τα παλιά καμπαρέ, που είχαν πολύ φθηνό εισιτήριο και η λαϊκή τάξη μπορούσε να τα επισκεφθεί χωρίς να ματώσει. Δεν υπήρχε Παρισινός που τουλάχιστον μια φορά τον μήνα να μην κάνει επίσκεψη σε κάποιο καμπαρέ.

Τα ερωτικά τραγούδια συνοδεύονταν κυρίως από ένα πιάνο, τα φώτα χαμήλωναν μέχρι λίγο πριν σβήσουν τελείως και τότε εμφανίζονταν ο τραγουδιστής ή η τραγουδίστρια. Πολλά τραγούδια ακούγονταν σαν προσευχές, τόσο χαμηλά! Όμως η επιτυχία του ερωτικού τραγουδιού, δεν οφείλονταν μόνο στα καμπαρέ ή στα νυχτερινά κέντρα γενικότερα, αλλά και στην ίδια την πόλη. Κάθε βράδυ, κυρίως τις Κυριακές, υπαίθριοι μουσικοί, έπαιζαν εκεί που κανείς δεν τους περίμενε. Αυτές οι ορχήστρες όμως σε αντίθεση με τις άλλες των καμπαρέ, αντί για πιάνο, αποτελούνταν από ένα κλαρίνο, μια φυσαρμόνικα και ένα δύο έγχορδα. Πολύ πριν ανακαλυφθούν τα ηλεκτρικά ηχεία, οι τραγουδιστές χρησιμοποιούσαν ένα ειδικό χωνί ώστε να επιβάλλουν τη φωνή τους στον θόρυβο του δρόμου. Αυτές τις υπαίθριες παραστάσεις οι ντόπιοι τις ονόμαζαν «κουλέρ λοκάλ» και αποτελούσαν ατραξιόν για τους τουρίστες του Παρισιού. Με ένα δύο ευρώ ως ανταμοιβή τραγουδούν ολόκληρα τραγούδια! Παλαιότερα εκτός από τους στάσιμους, υπήρχαν και οι υπαίθριοι μουσικοί, που περιδιάβαιναν κυρίως τις λαϊκότερες συνοικίες και στο άκουσμα των ερωτικών τους τραγουδιών, οι κάτοικοι πετούσαν νομίσματα ως ανταμοιβή. Η φρίκη και η τραγωδία του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, εξαφάνισαν πολλές από τις εικόνες αυτές. Όμως στο πέρασμα του χρόνου, οι κακές αναμνήσεις χάθηκαν και η χρυσή εποχή του Παρισιού φαίνεται ότι αναβιώνει ξανά.
Πηγή: Ωδείο Όπερα Αθηνών
Ανιχνευτής ο Ερωτευμένος Poof.

Ένας κόσμος δίχως τέχνη δεν θα μπορούσε να δει τον ίδιο του τον εαυτό. Θα το περιόριζαν απλοϊκοί κανόνες. Γι’ αυτό και τα ολοκληρωτικά καθεστώτα λογοκρίνουν, απαγορεύουν και καίνε. Έτσι τυφλώνουν το βλέμμα της σκέψης, του ονείρου, της μνήμης και εμποδίζουν της έκφραση της άλλης άποψης. Το χώμα από το οποίο γεννιούνται οι καλλιτέχνες.
Οι πρωτοπόροι πάντα ενοχλούν. Αλλά τελικά η κοινωνία τους αφομοιώνει. Οι πιο σύγχρονες τάσεις όπως πχ ο Pepoerotismos, μας κάνουν να ξεχνάμε τις τολμηρότητες των προηγούμενων γενεών. Όταν πρωτοεμφανίστηκε ο Ιμπρεσιονισμός προκάλεσε την οργή του κοινού και της κριτικής. Ο νέο – ιμπρεσιονισμός τον έκανε να φαίνεται πολύ άχρωμος πριν χάσουν και τα δικά του χρώματα και τη λάμψη τους μπροστά στα φρικτά κατασκευάσματα των Φωβ, τα οποία σαρώθηκαν από τα τερατουργήματα των κυβιστών. Στην ποίηση τους ρομαντικούς εκθρόνισαν οι παρνασσιστές οι οποίοι παραγκωνίστηκαν από τους συμβολιστές. Στη μουσική ο Μπαχ είναι το επιστέγασμα της μπαρόκ παράδοσης. Ο Χάιντν, ο Μότσαρτ και ο Μπετόβεν ανοίγουν το δρόμο της ορχήστρας για τους συμφωνικούς μηχανισμούς του Μπερλιόζ.

Η Γαλλία και ειδικότερα το Παρίσι ήταν και παραμένει η πρωτεύουσα κάθε πρωτοπορίας. Αλλά και όχι μόνο. Δύο σχολές συνυπήρχαν στη Μονμάρτη. Η μια εντάσσεται στην παράδοση του Τουλούζ – Λωτρέκ. Ο Πουλμπό, ο Ουτριγιό, η Βαλαντόν, ο Ιτέρ και οι άλλοι ποτέ δεν προκάλεσαν τους κεραυνούς που έπεσαν στους ώμους των ενοίκων του Μπατό – Λαβουάρ. Οι πρώτοι ζωγράφιζαν σύμφωνα με τους κανόνες, Οι άλλοι τους καταστρατηγούσαν για να ανακαλύψουν την καινούρια τέχνη. Αναμειγνύοντας τις γλώσσες και τις κουλτούρες, αντλώντας από ένα φυτόχωμα απίστευτης ποικιλίας, οι Ισπανοί Γκρις και Πικάσο, ο Ολλανδός Βαν Ντάιγκεν, ο Ιταλό – Πολωνός Απολινέρ, ο Ελβετός Σαντράρ αλλά και οι Γάλλοι Μπρακ, Βλαμένκ, Ντερέν και Μαξ Ζακόμπ ξεφεύγουν από τους κανόνες για να απελευθερώσουν τη ζωγραφική και την ποίηση από βίαιους εξαναγκασμούς.

Από την άλλη όχθη του Σηκουάνα, στο Μονπαρνάς, ο Ιταλός Μοντιλιάνι, ο Μεξικανός Ντιέγκο Ριβέρα, ο Σκανδιναβός Κρογκ, οι Ρώσοι Σουτίν, Σαγκάλ, Ζάτκιν, Νιτγκίλες, οι Γάλλοι Λεζέ, Ματίς, Ντελονέ – ανάμεσα σε πολλούς άλλους – εμπλούτιζαν επίσης την καλλιτεχνική κληρονομιά.
Τη δεκαετία του 1920 θα έρθουν οι Αμερικανοί συγγραφείς, οι Σουηδοί, οι Ρώσοι και άλλα νέα έθνη. Το Παρίσι θα γίνει η πρωτεύουσα του κόσμου. Στα πεζοδρόμια δεν θα κυκλοφορούν πια μόνο πέντε, δέκα ή δεκαπέντε καλλιτέχνες όπως στη Μονμάρτη αλλά εκατοντάδες χιλιάδες. Μι πληθώρα που δεν επαναλήφθηκε ούτε καν αργότερα στο Σεν Ζερμέν ντε Πρε. Ζωγράφοι, ποιητές, γλύπτες και μουσικοί ανακατεμένοι όλοι μαζί. Απ’ όλες τις χώρες, απ’ όλες τις κουλτούρες. Κλασικοί και μοντέρνοι. Τα μοντέλα και οι ζωγράφοι τους. Συγγραφείς και εκδότες. Απένταροι και εκατομμυριούχοι.
Ο ζωγράφος Πιερ Σουλάζ είχε πει: « Ο καλλιτέχνης ψάχνει. Δε γνωρίζει το δρόμο που θα ακολουθήσει για να φτάσεις στο σκοπό του. Ο βιοτέχνης από την άλλη ακολουθεί δρόμους που γνωρίζει για να φτάσει σε ένα αντικειμενικό σκοπό που επίσης γνωρίζει».

Είναι σαφέστατο.
Ο καλλιτέχνης εργάζεται μόνος, δεν απασχολεί υπαλλήλους και δεν έχει επάγγελμα. Το να ζωγραφίζει κανείς ή να γράφει δεν είναι επάγγελμα, είναι μια ανάσα. Αν η ιδέα ή η φαντασία πεθάνει, αν το μυαλό πάψει να λειτουργεί, τίποτα και κανένας δεν θα σώσει τον άνθρωπο που τον ζώνει το κενό. Και κανένας δεν θα τον αντικαταστήσει: το έργο τέχνης είναι μοναδικό, ακριβώς όπως και αυτός που το δημιούργησε. Οι Καρυάτιδες του Μοντιλιάνι και οι Φατσούλες του δεν συγκρίνονται με τίποτα άλλο.

MICHIGAN KAI MR ALEX

Η αμφιβολία αποτελεί την αιώνια γλώσσα του καλλιτέχνη απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό. Το νέο έργο δεν είναι δεδομένο. Δεν στηρίζεται σε τίποτα, ούτε καν στο προηγούμενο. Η επιτυχία, η περιέργεια είναι εφήμερες. Κάθε φορά ο καλλιτέχνης πρέπει να ξαναρχίζει από το μηδέν. Το μηδέν αυτό είναι μια άβυσσος. Αν σταθείς και άτυχος και συναντήσεις μια Όλγα για να κρίνει το έργο σου που η μόνη επαφή της με την τέχνη είναι οι μπότες που φοράει τότε η άβυσσος γίνεται μαύρη τρύπα. Ο καλλιτέχνης ζει μόνο με την ανάσα και την άτακτη φωνούλα που τον καθοδηγεί. Αν του λείψουν τα πάντα βουλιάζουν. Έτσι αντιμετωπίζει ο άνθρωπος το έργο που γεννιέται.
Να φροντίσουμε τουλάχιστον για ένα διάστημα να έχουμε λιγότερο τρομερή όψη από πριν:
Pepoerotismos!!! Γεννηθήτω το νέο ρεύμα στην τέχνη!
Όσον αφορά την έκθεση του Επίκουρου η αποδοχή ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Στην αγαπητή Μόιρα αξίζουν πολλά συγχαρητήρια και ευχαριστίες γιατί χωρίς τη δική της συμμετοχή δεν θα ήταν δυνατόν να είχε πραγματοποιηθεί αυτό το ταξίδι. Τα πιο συγκινητικά λόγια ο Επίκουρος τα άκουσε από τα χείλη Patricia που μίλησε για νέο δρόμο στην τέχνη, είπε: "Όταν αντικρίζω τα έργα σου Pepo νιώθω πως ζω τη ζωή μου όπως θα ήθελα να τη ζω. Με μεταφέρουν σε μια άλλη διάσταση". Η Patricia μίλησε με τη γλώσσα του Pepoerotismou γιατί αυτό ακριβώς σημαίνoυν τα έργα του Πέπου.

Παράλληλα με την έκθεση που έγινε στο Ατελιέ του Michigan, είχαμε την ευκαιρία να ζήσουμε ξανά μαγικές στιγμές στο Παρίσι. Ένα Παρίσι που συνεχίζει να μας εκπλήσσει και να μας έλκει με τα πολλά θέλγητρα του. Πρόκειται για ένα μεγάλο έρωτα που ξεκίνησε από τον Αύγουστο του 2008. Κατά την παραμονή μας στο ερωτικό Παρίσι μας κρατούσε συντροφιά πάντα ο TSF Jazz.
Αν κάποια ή κάποιος θέλει να προσφέρει στον εαυτό του ή σε αγαπημένα πρόσωπα κάτι σημαντικό ας ξεκινήσει την αποταμίευση για ένα ταξίδι στο Παρίσι. Θα είναι το καλύτερο δώρο πολιτισμού και αναψυχής!

Υ.Γ. Για πάπια στο Chartier, για Mont Blanc στην Angelina, για σοκολάτα στο Deaux Maggot, στην Angelina και στο cafeé του Pompidou. Για μπισκότα στο La Cure Gourmande, για Macaron, καφέ εσπρέσο και ρόφημα στο LaDuree, για μπαγκέτα και Croque Monsieur στη Rue Cleur και στη Bousquet, για καφέ στο στέκι του Mr Alex, για τυριά στο Cantin της Champs De mars, για χορό-μπαλέτα στο Moulin Rouge και στο Lido, για συναυλίες και παραστάσεις όπερας και μπαλέτου στο Palais Garnier.Για περπάτημα παντού, για μαγεία στο Orsay, για βαρκάδα στο Σηκουάνα με το Bateaux Mouches, για υψοφοβικούς η άνοδος στον Tour Eiffel, για ρομαντικούς στη Μονμάρτη, για gourmet στη Rue Cleur, για σούπα και ζεστό κρασί στο Μουσείο Μεταμόρφωσης των Υλικών, για κλασική τέχνη στο Λούβρο, για μοντέρνα τέχνη στο Pompidou.
(Αποσπάσματα στην ανάρτηση από το βιβλίο "Οι Μποέμ" του Νταν Φρανκ)

Λίγα λόγια ακόμα για το Παρίσι:

Το Παρίσι είναι μια πόλη που δεν χρειάζεται συστάσεις. Είναι ο Πύργος του Eiffel , η Βασιλική της Sacre Coeur , τo Λούβρο, η Μονμάρτη, το Deux Maggots, το Orsay, η Όπερα. Κι όμως εκτός από τα πασίγνωστα μνημεία του, το Παρίσι είναι μια ολοζώντανη πόλη, που αλλάζει συνεχώς. Ξεχάστε λοιπόν τα στερεότυπα και δείτε την πόλη αυτή με άλλη ματιά.

Στοιχεία και αριθμοί:
Πληθυσμός 2,15 εκατ.
Έκταση 105 τ.χλμ
Μεγαλύτερο υψόμετρο Μονμάρτη 130 μ.

Το βράδυ το κέντρο του Παρισιού έχει ιδιαίτερη γοητεία και ηλεκτρισμένη ερωτική ατμόσφαιρ. Λεωφόροι, αξιοθέατα και ιστορικά κτήρια είναι όλα φωταγωγημένα και πανέμορφα. Τα φώτα στη Champs Elysees, την πλατεία Concorde και το Λούβρο έρχονται σε αντίθεση με τον νυχτερινό ουρανό, ενώ ο χρυσαφένιος Πύργος του Eiffel , η ασημόλευκη Βασιλική της Σάκρε Κερ και η Παναγία των Παρισίων εκπέμπουν μεγαλόπρεπα. Καθώς πλησιάζει το βράδυ, μια αίσθηση ενθουσιασμού, ερωτισμού και αναμονής αιωρείται στην ατμόσφαιρα. Εκτός από τα λαμπερά καμπαρέ υπάρχουν παγκοσμίου φήμης μπαλέτα, συναυλίες, όπερες, κλαμπ, ντίσκο, θέατρα και ατμοσφαιρικά μπαρ με ζωντανή μουσική.
Επιπρόσθετη μαγεία.
Απολαύστε μια βόλτα με καραβάκι στα φωτισμένα αξιοθέατα κατά μήκος του Σηκουάνα. Επισκεφθείτε το μουσείο Ερωτισμού στη Μονμάρτρη και ζήστε τη μαγεία του Παρισιού. Πριν φύγετε για το Παρίσι αφήστε πίσω τη μιζέρια, την καχυποψία, την αρνητικότητα και πάρτε μαζί σας θετική ενέργεια και παρέα καλή. Η παρέα είναι το Α και το Ω. 

Το Παρίσι δεν συνιστάται σε ψυχρούς και ανέραστους.
Επισκεφθείτε οπωσδήποτε το Deux Μaggots για την πιο ερωτική ερεθιστική σοκολάτα. Το Louis Philippe για γευστική Γαλλική κουζίνα, το γαστρονομικό μπιστρό μπιμπελό για απίθανες γεύσεις της Nicole. Το Cartier για καλό και οικονομικό φαγητό, θα πρέπει όμως να οπλιστείτε με υπομονή γιατί έχει ουρά. Φάτε τα γευστικότερα όστρακα σε έναν παράδρομο της πλατείας όπου βρίσκεται το ξενοδοχείο Ritz εννοείται με σαμπάνια.
Πριν πάτε στο Παρίσι αγοράστε παπούτσια για περπάτημα γιατί θα χρειαστεί να περπατήσετε αρκετά. Είναι ευλογία να περπατάς στο Παρίσι γιατί νιώθεις τη μαγεία να κυριεύει την όρασή σου, τα μάτια σου ζούνε τη νιρβάνα της ζωής τους. Το περπάτημα στο Παρίσι είναι ψυχοθεραπεία. Επισκεφθείτε το Υellow Κorner για αφίσες μοναδικής ομορφιάς και γοητείας.
Κάντε βόλτα με ποδήλατο, θα ενθουσιαστείτε τόσο πολύ που θα νοικιάζετε ξανά και ξανά!

Σας χαιρετώ με σεβασμό και επικούρεια διάθεση Επίκουρος ο Γοργογυραίος.

ΟΤΑΝ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΟΚΡΑ, ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ, ΕΠΙΣΚΕΦΘΗΚΑΝ ΤΗΝ ΑΙΩΝΙΑ ΠΟΛΗ. Ένας ελάχιστος φόρος τιμής στην Ελένη που μας λείπει.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Υπάρχουν ταξίδια που τα θυμάσαι για τα τοπία,
κι άλλα που τα θυμάσαι για τους ανθρώπους.
Και υπάρχουν και εκείνα τα σπάνια, που δεν τα θυμάσαι — σε θυμούνται εκείνα.
Σε βρίσκουν χρόνια μετά, σε μια κουβέντα, σε ένα όνομα, σε ένα χαμόγελο που έλειψε,
και σου ψιθυρίζουν: «Τότε ήσουν ευτυχισμένος… απλώς δεν το ήξερες».
Αυτό το κείμενο είναι ένα τέτοιο ταξίδι.
Ένα ταξίδι στην Αιώνια Πόλη,
μα κυρίως ένα ταξίδι στον χρόνο,
τότε που η παρέα ήταν ολόκληρη
και η Ελένη ήταν εκεί.

Φίλες και Φίλοι Μοτζιόρνο!! BUONGIORNO!!
Σήμερα θα σας μιλήσω για ένα υπέροχο ταξίδι στην Αιώνια Πόλη, τότε που είχαμε μαζί μας και την Ελένη, τότε που η παρέα τα «έσπαγε», που λέει και ο Ηγέτης, τότε που ζούσαμε μοναδικές στιγμές ευτυχίας και δεν το γνωρίζαμε, νομίζαμε πως εκείνη η περίοδος θα κρατούσε για πάντα. Δυστυχώς αρκετοί το νομίζουμε ακόμα, γι’ αυτό έχει δίκιο ο σοφός Διδάσκαλος που λέει: «Έρρωσθε και ευδαιμονείτε όσο ακόμα είναι νωρίς».
Ας ξεκινήσω από την αρχή. Πάμε λοιπόν.
Αρχικά, η απόφαση του Δ.Σ. ήταν για Γιοχάνεσμπουργκ, υπό την προϋπόθεση που έθεσε ο Ηγέτης, δηλαδή να συμμετέχει στο ταξίδι και ο Mr. Alex. Η ιδέα ήταν καλή, αλλά προσέκρουσε στην άρνηση του Mr. Alex, όχι για λόγους οικονομικούς, αλλά για πρακτικούς, λόγω Καλειδοσκοπίου.
Μετά την άρνηση του Mr. Alex, μπήκε στο παιχνίδι η Πόλη του Φωτός, λόγω Μό'ι'ρας και έρωτα — έρωτας που διαρκεί από τον Αύγουστο του 2008. Μεγάλος έρωτας το Παρίσι. Όμως, λόγω του ότι η Μοίρα μας ενημέρωσε κάπως αργά πως το διαμέρισμα θα ήταν ελεύθερο από 23/12 έως 31/12, τα αεροπορικά εισιτήρια που βρήκαμε ήταν πολύ ακριβά. Σχεδόν λόγω κόστους είχαμε καταλήξει να διαγράψουμε και το Παρίσι.
Ήδη βρισκόμαστε στις 26/12 και ο Ηγέτης κατέθεσε στο τραπέζι μια νέα πρόταση.

Ο φάκελος είχε τον τίτλο:
«ΑΙΩΝΙΑ ΠΟΛΗ».
Στις 29/12/2012, επτά μέλη της ΟΚΡΑ πετούσαμε για Ρώμη με τα φτερά της Aegean. Ειλικρινά δεν ξέρω αν φταίει το ότι μόλις επέστρεψα από την Αιώνια Πόλη, αλλά αν έπρεπε εγώ — ο ερωτευμένος με το Παρίσι — να περιγράψω το ταξίδι μου στη Ρώμη με μία μόνο λέξη, αυτή θα ήταν: μαγευτικό.
Πώς αλλιώς να περιγράψει κανείς μια πόλη που σε κάθε της σημείο σου κόβει την ανάσα; Όχι, μη φανταστείτε λόγω των ματατζήδων σε κάθε γωνία — αυτό συμβαίνει μόνο στην Αθήνα. Η Ρώμη είναι μια συνέχεια της πόλης των Αθηνών, αλλά μόνο με τα θετικά της στοιχεία. Αξιοθέατα, μουσεία, σπίτια εκπληκτικής αρχιτεκτονικής, ιστορία νωπή κάτω από τα πέτρινα δρομάκια της, τεράστια καταπράσινα πάρκα, εξαιρετικό φαγητό και κρασί σε πολύ προσιτές τιμές, ίσως και τις καλύτερες μπουτίκ της Ευρώπης. Και μέσα σε όλα αυτά… έχει και ποτάμι!
Οκ, δεν είναι Σηκουάνας, δεν έχει ποταμόπλοια, αλλά ποτάμι είναι ποτάμι. Ο Ληθαίος και ο Κεφαλοπόταμος ακούνε;
Και το πιο σημαντικό: είχε ανθρώπους ζεστούς, χαμογελαστούς, ερωτικούς, αισθηματικούς, φιλόξενους, με πολύ ωραία σώματα — γυναίκες και άντρες.

«When in Rome, do as the Romans», λέει η γνωστή παροιμία. Και τι σημαίνει αυτό σήμερα πρακτικά; Σημαίνει πολύ περπάτημα. Αν θέλετε πραγματικά να δείτε τη Ρώμη, πρέπει να την περπατήσετε. Αν αποφασίσετε να πάρετε το μετρό, το εισιτήριο κοστίζει 1,50€ και έχει διάρκεια 100 λεπτά ή 4€ για ημερήσιο εισιτήριο για όλα τα μέσα. Επομένως, πριν αναχωρήσετε, εφοδιαστείτε με δύο ζευγάρια πολύ αναπαυτικά παπούτσια, γιατί, όπως έλεγε και ο Ρομπέρτο Φρίκο, «η Ρώμη θέλει περπάτημα και η γυναίκα χάιδεμα».
Φτάνοντας λοιπόν στη Ρώμη, και πριν ξεκινήσετε τις ατελείωτες βόλτες σας, θυμηθείτε να επισκεφθείτε ένα σούπερ μάρκετ για να αγοράσετε μπουκάλια με νερό Naturale. Κάντε το αυτό για να μη σας έρθει ταμπλάς όταν διψάσετε και αναγκαστείτε να πληρώσετε 2 ή 3 ευρώ για ένα μπουκαλάκι 0,5 λίτρου, τη στιγμή που μια εξάδα 0,5 λίτρου κοστίζει περίπου 1,70€. Το νερό σε όλα τα καφέ και εστιατόρια χρεώνεται από 2€ και πάνω, οπότε ένα εφεδρικό μπουκαλάκι στην τσάντα είναι πάντα χρήσιμο.
Προσοχή επίσης στους «πορτοφολάδες», γιατί, όπως και στην Αθήνα, έτσι και στη Ρώμη αποτελούν ίσως τη μεγαλύτερη πληγή του τουρισμού της. Καλό είναι να μην αφήνετε χρήματα ούτε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου ή του διαμερίσματος, για να μη βρεθείτε προ δυσάρεστων εκπλήξεων.

Εφιστούμε επίσης την προσοχή σας αν πάτε στο Μουσείο Μποργκέζε, γιατί εμείς είχαμε εκεί μια δυσάρεστη εμπειρία. Όταν επιστρέψαμε στη ρεσεψιόν μετά την ξενάγηση για να παραλάβουμε τις δύο τσάντες που είχαμε αφήσει (με διαβατήρια, κάμερες, κινητά, αφού απαγορευόταν να τα έχουμε μαζί μας), διαπιστώσαμε ότι δεν υπήρχαν. Τις είχαν δώσει σε άλλους.
Προς στιγμήν τα χάσαμε. Για καλή μας τύχη, ενώ τέσσερα μέλη περίμεναν στην ουρά, ο Pepe είχε βγει στον κήπο και συνομιλούσε με τις Μούσες, και για άλλους λόγους είχαν βγει στο προαύλιο και ο Φιλίπ με τη Νάτα. Κάποια στιγμή βλέπουν ένα ζευγάρι σε ένα παγκάκι και διαπιστώνουν ότι έχει την ίδια τσάντα με τον Φιλίπ. Εκείνος δεν έδωσε σημασία. Η Νάτα όμως συνέχισε να κοιτάζει. Τη στιγμή που το ζευγάρι απομακρυνόταν, η Νάτα έβγαλε μια κραυγή. Είχε προσέξει κάτι που τη σόκαρε… Η μαύρη τσάντα που κρατούσε η γυναίκα ήταν ίδια με την τσάντα του Πουφ!
Κατάλαβαν και οι δύο ότι οι τσάντες που είχε το ζευγάρι ήταν οι δικές μας. Εύχομαι να μη βρεθείτε ποτέ στη θέση μας… Τέλος καλό, όλα καλά. Αλλά Μουσείο Μποργκέζε: βαθμολογία 7. Πάμε τώρα στα όμορφα.

Πιάτσα Ναβόνα.

Όσοι από εσάς έχετε δει το έργο Illuminati, θυμηθείτε τη σκηνή όπου ο Τομ Χανκς σώζει τον καρδινάλιο πέφτοντας στο σιντριβάνι. Εκεί είναι η Πιάτσα Ναβόνα — η πιο διάσημη και αναμφισβήτητα μία από τις πιο όμορφες πλατείες της Ρώμης. Χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Δομιτιανό το 86 μ.Χ.
Διαθέτει τρία σιντριβάνια. Το κεντρικό και μεγαλύτερο είναι το Fontana dei Quattro Fiumi (Σιντριβάνι των Τεσσάρων Ποταμών), κατασκευασμένο το 1651 από τους Μπορομίνι και Μπερνίνι, κατόπιν αιτήματος του Πάπα Ιννοκέντιου Ι΄. Τα αγάλματα αντιπροσωπεύουν τέσσερα ποτάμια: τον Νείλο, τον Γάγγη, τον Δούναβη και το Ρίο ντε λα Πλάτα. Τα άλλα δύο σιντριβάνια είναι η Κρήνη του Ποσειδώνα και η Κρήνη του Μαυριτανού.
Η Πιάτσα Ναβόνα είναι μία από τις πιο ζωντανές πλατείες της Ρώμης, με υπαίθριες καφετέριες, εστιατόρια, πιτσαρίες και νυχτερινά κέντρα με γούστο. Ευτυχώς μέναμε κοντά και την επισκεφθήκαμε πολλές φορές.
Ο σκηνοθέτης της παρέας, ο γνωστός Πουφ, είχε μια φαεινή ιδέα: να γυρίσουμε μια γρήγορη σκηνή όπως στο Illuminati. Τον ρόλο του καρδινάλιου έπαιξε ο Φιλίπ, του Τομ Χανκς ο Τζιμ Άνταμς και του killer ο Ηγέτης. Ο Φιλίπ έπεσε με τα ρούχα στο σιντριβάνι, ο Τζιμ Άνταμς έπεσε να τον σώσει και… ένας μικρός χαμός. Ο κόσμος μας περικύκλωσε νομίζοντας πως γυρίζαμε ταινία μικρού μήκους.

ΠΟΙΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ
Ελένη
Θα μας λείπεις πάντα,
ήσουν παρούσα σε κάθε γέλιο
και σε κάθε «πάμε λίγο ακόμα».
Τώρα σε βρίσκουμε
στα ξέφωτα της μνήμης μας,
στα σκαλιά της Ναβόνα,
στο νερό που στάζει από ρούχα γεμάτα ζωή,
σε μια βαλίτσα που δεν χάθηκε
και σε μια καρδιά που δεν έκλεισε.
Ελένη,
οι πόλεις μένουν,
οι παρέες αλλάζουν,
μα εσύ —
εσύ έγινες μνήμη που φωτίζει
και όχι σκιά που πονά.
Ελένη μας λείπεις, μας λείπεις πολύ.

Το μόνο κακό αυτής της μικρής ιστορίας ήταν το κρυολόγημα που άρπαξαν οι πρωταγωνιστές. Υπάρχει σχετικό βιντεάκι που κάποια στιγμή θα προβάλουμε στην αυλή των θαυμάτων. Επιστρέψαμε στο σπίτι για να αλλάξουν οι βρεγμένοι και σε μια ώρα περίπου βρισκόμασταν στην Φοντάνα ντι Τρέβι. Το σιντριβάνι αυτό είναι το πιο διάσημο και το πιο όμορφο της Ρώμης. Αυτό το εντυπωσιακό μνημείο δεσπόζει στη μικρής πλατεία Τρέβι που βρίσκεται στην περιοχή του Quirinale. Η κεντρική φιγούρα του σιντριβανιού είναι ο Ποσειδώνας, Θεός της θάλασσας. Η αναπαράσταση έχει τον Ποσειδώνα στα ηνία ενός άρματος σε σχήμα κελύφους, να έλκεται από δύο ιππόκαμπους. Κάθε ιππόκαμπος καθοδηγείται από ένα Τρίτωνα. Το ένα από τα άλογα είναι ήρεμο και υπάκουο και το άλλο ανήσυχο. Από την αριστερή πλευρά του Ποσειδώνα είναι ένα άγαλμα που εκπροσωπεί την αφθονία και στα δεξιά ένα άγαλμα που αντιπροσωπεύει την υγιεινή. Ο θρύλος λέει ότι θα επιστρέψετε στη Ρώμη εάν πετάξετε ένα κέρμα μέσα στο νερό. Θα πρέπει να το πετάξετε πάνω από τον ώμο σας με την πλάτη σας προς το νερό.


Υπολογίζεται ότι οι υπάλληλοι του δήμου της Ρώμης μαζεύουν περισσότερο από 150.000 ευρώ κάθε χρόνο από αυτά τα κέρματα στα νερά του σιντριβανιού. Ουδείς λάτρης του παγκόσμιου κινηματογράφου δεν μπορεί να ξεχάσει τη μαγικά σκηνή όπου η ηθοποιός Ανίτα Εκμπεργκ εμφανίζεται να πέφτει στα νερά της Φοντάνα ντι Τρέβι στην ταινία το Φεντερίκο Φελίνι ΄΄Dolce Vita΄΄ που γυρίστηκε στην Αιώνια Πόλη το 1960. Η ταινία αυτή έκανε γνωστή τη Φοντάνα ντι Τρέβι σε ολόκληρο τον κόσμο.
Όταν τελικά φθάσαμε γινόταν πανικός, είχε πάρα πολύ κόσμο. Για μια ώρα περίπου θαυμάζαμε το μνημείο και ο ξεναγός της παρέας (Φιλίπ) μας διάβαζε την ιστορία του μνημείου. Καταφέραμε να φθάσουμε κοντά έτσι ώστε και εμείς να ρίξουμε το σχετικό κέρμα, κάνοντας παράλληλα μια ευχή.


Ο καιρός για καλή μας τύχη ήταν αρκετά καλός και απολαμβάναμε το υπέροχο σιντριβάνι. Δε γνωρίζω κατά πόσο οι ευχές θα πιάσουν τόπο, αλλά η ιεροτελεστία είναι μαγική. Πολλές φορές μάλιστα είναι πιο ενδιαφέρουσα από την προσδοκία της ευχής. Η Ρώμη σιγά-σιγά άρχισε να μας δείχνει τα κάλλη της, άρχισε να μας έλκει, αρχίσαμε σιγά – σιγά να την ερωτευόμαστε. Ο Ηγέτης είχε δίκιο όταν είχε πει: Πουφ, το Παρίσι είναι Παρίσι και η Ρώμη είναι Ρώμη, η μια είναι ναζιάρα και η άλλη είναι χυμώδης.

Την επόμενη μέρα το πρόγραμμα είχε αρχικά επίσκεψη στην υπόγεια νεκρόπολη του Βατικανού. Ακριβώς κάτω από τον ναό του θεμελιωτή της Καθολικής εκκλησίας του Αγίου Πέτρου βρίσκεται ένας μικρός ναός αφιερωμένο στον Άγιο. Εκεί κοντά είχαν θαφτεί τα πρώτα χρόνια και πολλοί πρωτοχριστιανοί έχοντας απλωθεί έτσι μια νεκρόπολη πρωτοχριστιανών στο εσωτερικό της γης. Υπάρχουν πολλές ιστορίες που συνοδεύουν τη φήμη των υπόγειων διακλαδώσεων και δωματίων του Βατικανού. Πρώτα από όλα είναι γεγονός ότι στα υπόγεια υπάρχουν τεράστιες βιβλιοθήκες έκτασης πολλών χιλιομέτρων. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν πως εκεί κρύβεται ένας τεράστιος θησαυρός αρχαίων βιβλίων, άγνωστα για τον υπόλοιπο κόσμο ακόμα και σε μένα που εκπροσωπούσα την Ο.ΚΡ.Α. ίσως, λένε, όλη η αρχαία γνώση που νομίζουμε πως χάθηκε για πάντα να βρίσκεται συγκεντρωμένη στις μυστικές βιβλιοθήκες του Βατικανού. Λένε πως καλόγεροι με πορφυρά ενδύματα μελετούν με πάθος τα άγνωστα για μας αρχαία και λατινικά συγγράμματα στα οποία περιέχονται οι μεγαλύτερες αλήθειες, τα μυστικά των μυστικών. (φροντίστε να δείτε το ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΡΟΔΟΥ). Για αρκετές ώρες παραμείναμε στη νεκρόπολη του Βατικανού βλέποντας κρανία, οστά , βιβλία και κάποιους καλόγερους που έμοιαζαν με ζωντανούς ανθρώπους. Αποχαιρετήσαμε την υπόγεια νεκρόπολη και ανεβήκαμε για να επισκεφθούμε το μουσείο του Βατικανού και την εκκλησία του Αγίου Πέτρου.

Βατικανό – πόλη. 

Χώρα μικρότερη από το Μονακό αλλά με τεράστια επιρροή σε ολόκληρη τη γη. Στο κέντρο της Ρώμης δεσπόζει το ανεξάρτητο κράτος του Βατικανού, το θρησκευτικό κέντρο της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας. Πρόκειται για τον προσωπικό παράδεισο του εκάστοτε Πάπα και καρδινάλιου, οι οποίοι απολαμβάνουν την πολιτική ανεξαρτησία τους αποκομμένοι από τα καθημερινά προβλήματα των απλών ανθρώπων. Το υπέργειο Βατικανό σε έκταση είναι μικροσκοπικό και χρειάζεται να διαθέσεις το πολύ μια ώρα για να περπατήσεις γύρω από τα όρια του. Ναοί, μουσεία, βιβλιοθήκες κοσμούν την επιφάνεια του. Το Βατικανό κάτω από τη γη είναι κούφιο. Όπως προανέφερα είναι μια μεγάλη υπόγεια πολιτεία με δαιδαλώδεις στοές και κρυφά περάσματα. Ήταν η τελευταία Κυριακή του χρόνου και η είσοδος στο μουσείο του Βατικανού ήταν ελεύθερη. Τα 16€ που ζητάνε για το εισιτήριο, το βρίσκω υπερβολικά ακριβό, τη στιγμή που το εισιτήριο στο Λούβρο κοστίζει 9€. Αφού περιμέναμε για 2,5 ώρες στην ουρά καταφέραμε κατά τις 12 να είμαστε εντός.

Καπέλα Σιξτίνα.
Την οροφή της ζωγράφισε εξολοκλήρου ο Μιχαήλ Άγγελος. Αυτό που δεν γνωρίζαμε ήταν πως ο Μιχαήλ Άγγελος όπως και ο Λεονάρντο ντα Βίντσι αρέσκονταν στο να βάζουν "κρυφά μηνύματα" στα έργα τους. Το κρυφό μήνυμα στην εικόνα "Δημιουργία του Αδάμ από τον Θεό" το οποίο παρέμενε κρυφό για πάνω από 500 χρόνια είναι το σύννεφο πάνω στο οποίο βρίσκεται ο Θεός… αν λοιπόν παρατηρήσετε καλύτερα το "σύννεφο" θα καταλάβετε ότι δεν είναι τίποτα άλλο από……. Την κάθετη τομή του ανθρώπινου εγκεφάλου και μάλιστα το πράσινο σάλι που ανεμίζει ακριβώς από κάτω δεν είναι τίποτα άλλο από τον νωτιαίο μυελό!! Επίσης παρά το γεγονός ότι ο Μιχαήλ Άγγελος ήταν βαθιά θρησκευόμενος "πρόσθεσε" και κάτι ακόμη το οποίο θα μπορούσε να κάνει την καθολική Εκκλησία να τον αφορίσει ως αιρετικό! Τι ήταν αυτό? Μα φυσικά έβαλε στον Αδάμ αφαλό, πράγμα που από επιστημονική σκοπιά τον κάνει γόνο του ανθρώπου και όχι δημιούργημα του Θεού. Ή δεν το πρόσεξαν ή του το συγχώρεσαν. Στην Καπέλα Σιξτίνα απαγορεύεται η φωτογράφιση και η λήψη, πρόσφατα μάλιστα διάβασα πως θα περιοριστεί αρκετά και ο αριθμός των επισκεπτών γιατί λένε υπάρχει κίνδυνος να υποστούν ζημιές οι εικόνες. Κατά την ταπεινή μου άποψη στο μουσείου του Βατικανού το κορυφαίο έργο είναι η Σιξτίνα και έπεται. 

Η σχολή των Αθηνών του Ραφαήλ.

Η σχολή των Αθηνών είναι από τα πιο διάσημα έργα ζωγραφικής του Ιταλού καλλιτέχνη της Αναγέννησης Ραφαήλ. Δημιουργήθηκε μεταξύ του 1510 και 1511. Θεωρείται ως το αριστούργημα του Ραφαήλ και η τέλεια ενσάρκωση του κλασικού πνεύματος της ύστερης αναγέννησης. Ο τίτλος "Η σχολή των Αθηνών" δεν δόθηκε από τον Ραφαήλ και το θέμα της τοιχογραφίας είναι στην πραγματικότητα ‘’ η φιλοσοφία’’ ή τουλάχιστον "η αρχαία ελληνική φιλοσοφία" αφού πάνω από την τοιχογραφία ο Ραφαήλ σημείωσε "να γνωρίζεις τις αιτίες", φιλοσοφικό συμπέρασμα μελέτης των έργων του Αριστοτέλη "Μεταφυσικά" και "Φυσικά".
Πράγματι ο Αριστοτέλης φαίνεται να είναι το κεντρικό πρόσωπο στη τοιχογραφία. Το έργο περιλαμβάνει ρωμαϊκά στοιχεία, αλλά συνάμα έχει ένα γενικό ημικυκλικό καθορισμό, έχοντας τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη στο κέντρο, με όλα τα άλλα πρόσωπα να περιφέρονται γύρω από αυτούς. Μείναμε αρκετή ώρα θαυμάζοντας το έργο και σκεπτόμενος εγώ τουλάχιστον πόσο δίκιο είχε ο (αποθανών πια) Παύλος Μάτεσις όταν σχολίαζε τους Έλληνες που λέμε πως όταν εμείς κτίζαμε Παρθενώνες αυτοί – ποιοι άραγε?- έτρωγαν βελανίδια και άμα ρωτήσεις όλους αυτούς πόσες φορές έχουν ανέβει στην Ακρόπολη, πόσες φορές περπάτησαν στην αρχαία αγορά, πόσες φορές επισκέφθηκαν την Πνύκα και ποια από τα βιβλία του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη έχουν διαβάσει θα σε πιάσει τέτοια απογοήτευση που θα θέλεις να ανέβεις σε κάποια βελανιδιά και να φωνάξεις Αιδώς Αργείοι. Αποχαιρετήσαμε τον πίνακα και κατευθυνθήκαμε προς την Εκκλησία του Αγίου Πέτρου. Χρειάστηκε και εδώ μεγάλη υπομονή γιατί η ουρά ήταν τεράστια περίπου άλλες 2,5 ώρες.

Λίγο μετά την είσοδό μας στην εκκλησία το βλέμμα μας το αιχμαλώτισε η Πιετά του Μιχαήλ Άγγελου. Η Πιετά σημαίνει έλεος, ενώ η σύνθεση του έργου είναι γνωστή ως "Αποκαθήλωση". Το διάσημο γλυπτό απεικονίζει το σώμα του Ιησού στα πόδια της Μητέρας του Μαρίας μετά τη Σταύρωση και την αποκαθήλωση. Χαλάλι οι ώρες που περιμέναμε γιατί αποζημιωθήκαμε. Η Πιετά κλέβει την παράσταση. Η νεανική της εμφάνιση και η ήρεμη έκφραση του προσώπου αν συνδυαστεί με τη θέση των χεριών υπαινίσσεται ότι βλέπει η μάνα το παιδί της, ενώ ο θεατής βλέπει μια εικόνα από το μέλλον. Η Πιετά είναι το μοναδικό έργο που υπέγραψε ο Μιχαήλ Άγγελος λόγω ενός περιστατικού που συνέβη τότε που είχε ως αποτέλεσμα να χαράζει στη ζώνη που διατρέχει το στήθος της Μαρίας το όνομά του. Αργότερα μετάνιωσε για αυτή την έκρηξη ματαιοδοξίας και ορκίστηκε να μην υπογράψει ποτέ ξανά κανένα από τα έργα του. Επιστρέψαμε στο διαμέρισμα κατά τις 19:00 για λίγη ξεκούραση γιατί είχαμε πάρα πολλές ώρες όρθιοι. Κατά τις 21:30 αναχωρήσαμε για την πιτσαρία Dar Poeta, περιμέναμε περίπου 1,5 ώρα για να βρούμε τραπέζι αλλά και εδώ χαλάλι γιατί εκείνο το βράδυ φάγαμε την πιο ερωτική πίτσα…. Και μετά την πίτσα ήρθε η ώρα για το Κολασμένο!!! Δεν θα σας πω τι είναι το κολασμένο γιατί απλά δεν περιγράφεται. 

Αν σας δοθεί η ευκαιρία και πάτε στη Ρώμη μη ξεχάσετε να επισκεφθείτε αυτή την πιτσαρία. Η βραδιά έκλεισε πολύ όμορφα με αποτέλεσμα το βράδυ στον ύπνο μας να βλέπουμε συνέχεια το κολασμένο. Είχε δίκιο ο Ηγέτης που έλεγε… Πούφ ετοιμάσου για γαστρονομική επανάσταση. Κόστος ανά άτομο στην Dar Poeta 15€, πολύ καλή τιμή.

Μετά το κολασμένο σειρά είχε το Κολοσσαίο και η Αρχαία αγορά. 

Η βόλτα μέχρι να φτάσουμε στο Κολοσσαίο ήταν φανταστική. Ο καιρός καταπληκτικός, η διάθεση super, ειδικά παπούτσια για περπάτημα και φύγαμε. Ξανά στην ουρά για εισιτήρια και επιτέλους είμαστε προ των πυλών. Είναι πράγματι οξύμωρο το συναίσθημα που δημιουργείται στον επισκέπτη όταν αντικρίζει αυτό το πραγματικά κολοσσιαίο και άκρως επιβλητικό μνημείο αν σκεφτεί για μια στιγμή ότι πριν από 2.000 χρόνια πέρα από τις εκδηλώσεις, εδώ λάμβαναν χώρα οι φρικιαστικότερες σφαγές ζώων και ανθρώπων. Το διασημότερο αξιοθέατο της πόλης πλημμυρίζει από τουρίστες κάθε ώρα, μέρα και εποχή του χρόνου και θα χρειαστεί να περιμένετε αρκετές ώρες στην ουρά. Σχεδόν δίπλα στον Κολοσσαίο και μέσα στο ίδιο πάρκο στέκεται καμαρωτή η μεγαλύτερη θριαμβική αψίδα που σώζεται σήμερα, αυτή του Κωνσταντίνου, ενώ μερικά βήματα πιο πέρα ξεκινά η βόλτα των αιώνων, εκεί βρίσκεται η είσοδος για την Αρχαία αγορά. Αν θέλετε να την περπατήσετε φροντίστε να το κάνετε το πρωί ή νωρίς το μεσημέρι γιατί κατά τις 17:00 η είσοδος κλείνει. Το εισιτήριο για αγορά και Κολοσσαίο κοστίζει 12€. Αφιερώστε χρόνο για το Κολοσσαίο και την αγορά γιατί τα αμέτρητα αρχαία που θα σας περιβάλλουν θα σας κάνουν να χάσετε την επαφή με τον χρόνο.

Άλλωστε θα ανακαλύψετε και εσείς πως το βλέμμα μαγεύει σε τέτοιο βαθμό τα πόδια που τα αναγκάζει να συνεχίσουν παρά την κούραση. Καθίστε σε μια άκρη και διαβάστε από τον οδηγό πληροφορίες για την αγορά που θα σας βοηθήσουν να κατατοπιστείτε και να την εκτιμήσετε περισσότερο. Πολλές φορές κατά την πενθήμερη παραμονή μας αναρωτηθήκαμε για διάφορα πράγματα όπως ας πούμε γιατί στο κέντρο της Αθήνας σε κάθε τετράγωνο βλέπεις κλούβες των ΜΑΤ και σε κάθε γωνία αστυνομικούς, είμαστε σε εμπόλεμη κατάσταση? Γιατί στη Ρώμη η παρουσία των καραμπινιέρων είναι τόσο διακριτική που νομίζεις πως δεν υπάρχουν? Μήπως εδώ επικρατεί κάποιο ειδικό καθεστώς? Μήπως είναι εκεί με εντολή της πολιτικοοικονομικής ελίτ για να φοβίζουν τους νομοταγείς πολίτες? Γιατί αυτή ή ασχήμια? Γιατί η αισθητική των Ρωμαίων είναι τόσο υψηλή ενώ των Αθηναίων μηδενική? Γιατί οι πολίτες της Αθήνας δεν τολμούν να κυκλοφορήσουν στην πόλη τους, ενώ οι πολίτες και οι τουρίστες στη Ρώμη μπορούν να κυκλοφορούν χωρίς φόβο όπου θέλουν και ότι ώρα θέλουν? Πολίτες της Αθήνας έχετε αποπειραθεί ποτέ να κατεβείτε στο κέντρο, πίσω από την πιο διάσημη οδό της Αθήνας που έχει και το όνομα της Παλλάδας Αθηνάς? Κάντε μια βόλτα πίσω από την Αθηνάς πχ Ευριπίδου προς Κουμουνδούρου, πλ. Θεάτρου κλπ και αν νιώσετε πως μπορείτε να κυκλοφορήσετε ότι ώρα θέλετε και όποτε θέλετε υπάρχει η πιθανότητα να έχετε καταφέρει το ακατόρθωτο… δηλαδή να είστε αόρατοι. Αναρωτήθηκα επίσης πολλές φορές γιατί οι ΄΄κουτοί΄΄ οι Ρωμαίοι έχουν διατηρήσει την παλιά πόλη ενώ οι έξυπνοι Έλληνες πολιτικάντηδες – εργολάβοι γκρέμισαν ότι όμορφο υπήρχε στην Αθήνα κτίζοντας κουτιά για σαρδέλες?

Σημαντική παρατήρηση.
Η παχυσαρκία είναι απούσα από την νεολαία της Ιταλίας, γενικότερα θα έλεγα πως είναι απούσα, αλλά στάθηκα ειδικά στην νεολαία μιας και εκεί κατέχουμε τα πρωτεία στα πιο παχύσαρκα παιδιά σε όλη την Ευρώπη. Γιατί πάντα στα αρνητικά κατέχουμε τις πρώτες θέσεις άραγε?
Ο Ηγέτης ο οποίος ξέχασα να αναφέρω πως είναι ο γευσιγνώστης της παρέας, έχει πάρει το χρίσμα από τον Mr Alex, μας ενημέρωσε πως η ημέρα Κολοσσαίο και Αρχαία αγορά θα κλείσει με ένα υπέροχο βραδινό στο Osteria del Pegno, είχε κάνει ήδη την κράτηση. Στις 20:30 ήμασταν εκεί. Πράγματι είχε δίκιο για μια φορά ακόμη. Ένας πολύ ξεχωριστός χώρος, πολύ όμορφα και με γούστο διακοσμημένος, πολύ ζεστή και ρομαντική ατμόσφαιρα, ένα περιβάλλον που το ζήλεψα και θα ήθελα να το είχα δει πριν ξεκινήσουμε την Αμβροσία γιατί το αποτέλεσμα θα ήταν πολύ διαφορετικό. Με λίγα λόγια σε ένα αντίστοιχο εστιατόριο στην Αθήνα θα έπρεπε να πληρώσουμε 40€ το άτομο για 7 κυρίως πιάτα, 1 υπέροχη σαλάτα με σπέσιαλ παρμεζάνα, 5 πρώτα εκ των οποίων τα 3 ήταν τρεις πεντανόστιμες και διεγερτικές κρεμμυδόσουπες, μιλάμε για super αφροδισιακό. Κόστος 20€ το άτομο. Την ίδια συνταγή έφτιαχνε ο chef για τον Ιούλιο Καίσαρα και τις ερωμένες του. Τα φαγητά τα συνοδεύσαμε με κόκκινο ερυθρό ξηρό από την Νάπολη. Στο διπλανό μας τραπέζι κάθονταν ένα υπέροχο, φανταστικό ζευγάρι, η Μόνικα και ο Ρικάρντο.
Στις 5 μέρες που μείναμε στη Ρώμη θα πρέπει μέσο όρο να κάναμε την ημέρα 30χλμ. Ξέχασα να αναφέρω πως κατά την επίσκεψή μας στο Βατικανό στο διάλειμμα, εντός του Βατικανού φάγαμε επίσης πάρα πολύ νόστιμη πίτσα. Ίσως να ήταν ευλογημένη από τον Πάπα. Απολαύσαμε τις βόλτες μας γιατί η Ρώμη με άριστα το 10 στην αισθητική παίρνει 9,5. Πολύ καλό παγωτό φάγαμε στο Gioloti. Τα καφέ, τα εστιατόρια, οι πιτσαρίες, τα μπαράκια και γενικότερα τα εμπορικά όλα μα όλα πολύ όμορφα με ξεχωριστό γούστο και χρώμα. Όσο για αυτό που λέμε ούνα φάτσα ούνα ράτσα, τρίχες κατσαρές, είμαστε πάααρα πολύ πίσω σε όλα. Το μόνο αρνητικό για μένα είναι η υπερβολικές εκκλησίες, μου θύμισε το σλόγκαν της δικτατορίας, κάθε πόλις και στάδιο κάθε χωριό και γυμναστήριο, το οποίο αργότερα έγινε κάθε πόλη και ΑΕΙ κάθε χωριό και ΤΕΙ, αυτοί το έχουν κάνει κάθε γωνιά και εκκλησία. Ακόμα και στα μουσεία κυριαρχούν θέματα θρησκευτικά, ενώ στο Παρίσι είναι το αντίθετο, κυριαρχεί η δρώσα ζωή, κυριαρχεί ο έρωτας, η φύση, οι σχέσεις κ.λπ.

Πιάτσα ντι Σπάνια.
Το όνομα της πλατείας προέρχεται από το κτήριο της πρεσβείας της Ισπανίας στο τότε Παπικό κράτος και από το 1870 και μετά στην Αγία Έδρα. Στους πρόποδες της ισπανικής σκάλας υπάρχει η διάσημη κρήνη που ονομάζεται σαπιοκάραβο γλυπτό του Πιέτρο Μπερνίνι πατέρα του πολύ διάσημου Gian Lorenzo Bernini. Την επισκεφθήκαμε αργά το απόγευμα και όπως όλες οι πλατείες και οι δρόμοι ήταν μιλιούνια ο κόσμος, μιλάμε για πάρα πολύ κόσμο. Υπέροχες πλατείες που οι κάτοικοι της Ρώμης και οι επισκέπτες έχουν την ευλογία να τις απολαμβάνουν γιατί είναι πολύ όμορφες και χωρίς βρωμιές. Γενικότερα η ζωή στη Ρώμη κυλά στις πλατείες όπου οι Ρωμαίοι και οι επισκέπτες πίνουν τα εσπρεσάκια τους, ψωνίζουν όσοι μπορούν συζητούν και αναζητούν την περίφημη ντόλτσε βήτα.

Πιάτσα Βενέτσια.
Σε αυτή την πλατεία με σαμπάνια και παρμεζάνα υποδεχθήκαμε τον ερχομό του Νέου Χρόνου. Καμία σχέση με το Παρίσι όπου το μόνο βεγγαλικό που άναψε ήταν ένα σπίρτο, εδώ μιλάμε για πανικό από βεγγαλικά. Είχαν αφήσει ένα μεγάλο μέρος της πλατείας ελεύθερο όπου έριχναν τα βεγγαλικά παρ’ ότι είχε πάρα πολύ κόσμο επικρατούσε τάξη και κάποια στιγμή προς το τέλος σε μικρή απόσταση από την πλατεία παρατήρησα πως υπήρχε ένα περιπολικό με τρεις καραμπινιέρους. Στην περιοχή λοιπόν του Καπιτωλίου ανάμεσα στα μνημεία και στην πλατεία που βρίσκονται σε αυτόν το λόφο ο οποίος υπήρξε το κέντρο του Ρωμαϊκού κόσμου, δίνει το δικό της στίγμα η πιάτσα Βενέτσια. Το παλάτσο Βενέτσια είναι από τα πρώτα αναγεννησιακά κτήρια της Ρώμης που κατασκευάστηκε το 1455 ως κατοικία του Βενετού Καρδινάλιου Μπάρμπο, μετέπειτα Πάπα Παύλου Β΄ και υπήρξε παπική κατοικία και αργότερα, έδρα του Ιταλικού φασισμού όπου από το μπαλκόνι του εκφωνούσε τους λόγους του ο Μουσολίνι. Σήμερα πλέον είναι μουσείο το οποίο δεν καταφέραμε λόγω των αργιών να επισκεφθούμε. Στην πιάτσα Βενέτσια δεσπόζει το μνημείο γνωστό ως Βιτοριανό, αφιερωμένο στον Βιτόριο Εμανουέλε Β΄, πρώτο βασιλιά της Ιταλίας.

Πιάτσα ντελ Πόπολο.
Είναι από τις πιο δημοφιλείς πλατείες καθώς από εκεί ξεκινούν η Βια ντε Μπαμπουίνο με πολυτελή καταστήματα ένδυσης και πολλές αντικερί και η Βια ντελ Κόρσο, ένας από τους κεντρικότερους και εμπορικότερους δρόμους της Ρώμης που καταλήγει στην πιάτσα Βενέτσια.

Πιάτσα κάμπο ντε Φιόρι.
Ίσως είναι τουριστική, όμως είναι και ένα μέρος για να ζήσετε λίγο την καθημερινότητα της πόλης. Η πλατεία είναι γεμάτη πολύχρωμους πάγκους λαϊκής αγοράς με ότι τραβάει η όρεξή σας. Κάπου εκεί έμενε και η διάσημη κυρία Βανότσα Κατανέι ερωμένη του Πάπα Αλέξανδρου ΣΤ΄ Βοργία, ωραίος ο Βοργίας, αργότερα πολύ αργότερα καταργήθηκε το πρώτο και το τελευταίο γράμμα και άλλαξε ο τονισμός.

Και πάμε τώρα στο Πάνθεον.
Ο ναός όλων των Θεών, το ηλικίας 2.000 ετών και κάτι Πάνθεον ήταν από τους μεγαλύτερους ναούς της αρχαίας Ρώμης. Χτισμένο από τον αυτοκράτορα Αδριανό μετετράπη σε εκκλησία τον Μεσαίωνα, αμάν αυτή τη μανία της καταστροφής των αρχαίων για μετατροπή σε εκκλησίες. Πολύ εντυπωσιακός ο τεράστιος ημισφαιρικός τρούλος που έχει ύψος 43.3 μ. ενώ μοναδική πηγή φωτός αποτελεί ο οφθαλμός στην κορυφή του τρούλου. Κατά μήκος του τοίχου του Πάνθεον οι βωμοί φιλοξενούν τάφους επιφανών, όπως εκείνον του Ραφαήλ.

Τραστέβερε.
Για αρκετούς το Τραστέβερε, στην αντίπερα όχθη του Τίβερη, αποτελεί το πιο αυθεντικό κομμάτι της Ρώμης, το κομμάτι του απλού λαού που βιώνει μια λιγότερο πομπώδη καθημερινότητα με τα χρωματιστά βαμμένα σπίτια με τις λουλουδιασμένες γλάστρες, με τις απλωμένες μπουγάδες στα στενά δρομάκια να αιωρούνται πάνω από τα κεφάλια των πεζών θυμίζοντας Νάπολη. Η πιτσαρία Dar Poeta είναι σε αυτή την περιοχή. Το πρώτο βράδυ δειπνήσαμε σε ένα εστιατόριο στο Τραστέβερε που τα κανελόνια ήταν μάπα. Και στο Παρίσι το πρώτο βράδυ είχαμε φάει μάπα, ως φαίνεται το πρώτο βράδυ πέφτουμε σε τσιγαριδαίους.

Υ.Γ.
Ευχαριστώ τον Ηγέτη και τον Τζίμ Άνταμς που επέμεναν να πάμε στην αιώνια πόλη γιατί τελικά είχαν δίκιο. Ναι στο Παρίσι, ναι στη Ρώμη, ναι στα ταξίδια, γενικότερα υπό μια προϋπόθεση, με καλή παρέα. Γιατί όπως έλεγε και ο Μακρινός! Με κακή παρέα ούτε στον παράδεισο. Ελπίζω πως στο μέλλον θα έχω ξανά την ευκαιρία να επιστρέψω στην Φοντάνα ντι Τρέβι ώστε ο μύθος να επιβεβαιωθεί. Κάπου εδώ θα πρέπει να πω αντίο Ρώμη.
Μέχρι το επόμενο ταξίδι μας... Ελπίζουμε να πήρατε έστω και μία μικρή γεύση από άρωμα Ιταλίας!
Buona Notte Grecia!


ΕΠΙΛΟΓΟΣ.
Η Ρώμη λέγεται Αιώνια,
αλλά η αλήθεια είναι πως αιώνιες είναι μόνο οι στιγμές
όταν τις αγαπήσουμε αρκετά για να τις θυμόμαστε.
Αυτό το ταξίδι τελείωσε,
όμως η Ελένη, η παρέα, το γέλιο,
η άγνοια της ευτυχίας μας τότε —
όλα αυτά συνεχίζουν.
Κι αν κάτι μας έμαθε η Αιώνια Πόλη,
είναι πως το τώρα είναι πάντα πιο εύθραυστο απ’ όσο νομίζουμε.
Γι’ αυτό:
Έρρωσθε και ευδαιμονείτε.
Όσο ακόμα είναι νωρίς.

Σας χαιρετώ με σεβασμό και επικούρεια διάθεση Επίκουρος ο Γοργογυραίος.